Home›Skanda Purana›Avanti Khanda›Reva Khanda›Adhyaya 47›Shloka 18
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 18

Devanagari script

पितेव पुत्रं परिरक्ष देव जहीन्द्रशत्रुं सह पुत्रपौत्रैः । तथेति चोक्तः कमलासनेन सुरासुरैर्वन्दितपादपद्मः

Transliteration

piteva putraṃ parirakṣa deva jahīndraśatruṃ saha putrapautraiḥ | tatheti coktaḥ kamalāsanena surāsurairvanditapādapadmaḥ

Translation

“اے خدا، جیسے باپ بیٹے کی حفاظت کرتا ہے ویسے ہماری حفاظت فرما؛ اندرا کے دشمن کو اس کے بیٹوں اور پوتوں سمیت ہلاک کر دے۔” کمل آسن برہما کے یوں کہنے پر، جس کے قدموں کے کنول کو دیوتا اور اسور دونوں پوجتے تھے، اس نے کہا: “تتھاستو۔”

Word by Word
पिताa father
पिता:
Upamana (Standard of comparison/उपमान)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
इवlike
इव:
Sambandha (Comparison/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमावाचक अव्यय (particle of comparison)
पुत्रम्son
पुत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
परिरक्षprotect
परिरक्ष:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि-रक्ष् (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद
देवO god
देव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन
जहिslay
जहि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद; रूपम्: जहि
इन्द्रशत्रुम्enemy of Indra
इन्द्रशत्रुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइन्द्र + शत्रु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; समास: इन्द्रस्य शत्रुः (षष्ठी-तत्पुरुष)
सहwith
सह:
Sahakaraka (Accompaniment/सह)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहार्थक अव्यय (preposition-like indeclinable: with)
पुत्रपौत्रैःwith sons and grandsons
पुत्रपौत्रैः:
Sahakaraka (Accompaniment/सह)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक) + पौत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्व: पुत्राः च पौत्राः च
तथाso, thus
तथा:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (thus/so)
इतिthus (saying)
इति:
Sambandha (Quotation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्तिबोधक अव्यय (quotative particle)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
उक्तः(he) was addressed
उक्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त ‘उक्त’; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्मणि ‘addressed/said to’
कमलासनेनby Kamalāsana (Brahmā)
कमलासनेन:
Karana (Agent/Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकमला + आसन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; समास: कमलायाम् आसनम् यस्य (बहुव्रीह्यर्थे ‘कमलासन’ = ब्रह्मा) प्रायः रूढि; तृतीया ‘by Kamalāsana (Brahmā)’
सुरासुरैःby gods and demons
सुरासुरैः:
Karana (Agent/Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक) + असुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्व: सुराः च असुराः च
वन्दितपादपद्मःwhose lotus-feet are worshipped
वन्दितपादपद्मः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवन्दित (वन्द् धातु, क्त कृदन्त) + पाद + पद्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; समास: वन्दितं पादपद्मं यस्य (बहुव्रीह्यर्थे) / वन्दित + पादपद्म (कर्मधारय/तत्पुरुषप्रायः); अर्थतः ‘whose lotus-feet are worshipped’
Speaker

Brahmā (petition), with Vāsudeva’s assent implied

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: river

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis/assembly (frame)

Visual Art Cues

Scene: Brahmā, lotus-seated, petitions the Lord to protect like a father and to slay Indra’s enemy with his progeny; devas and asuras alike bow to the Lord’s lotus feet; the Lord replies ‘So be it.’

Characters & Entities
B
Brahmā (Kamalāsana)
V
Vāsudeva (Viṣṇu)
I
Indra
A
Andhaka (as Indra’s enemy)
D
Devas
A
Asuras

FAQs

The Lord’s guardianship is parental in compassion, and his justice is decisive against entrenched adharma.

No specific tīrtha is named in this verse.

None; it is a supplication (prārthanā) and divine acceptance.

←Previous Verse
Next Verse→