Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 17
Devanagari script
दर्शयन्तः स्वकान्देहान् लज्जमाना ह्यधोमुखाः । हृतराज्या ह्यन्धकेन कृता निस्तेजसः प्रभो
Transliteration
darśayantaḥ svakāndehān lajjamānā hyadhomukhāḥ | hṛtarājyā hyandhakena kṛtā nistejasaḥ prabho
Translation
شرم سے سر جھکائے انہوں نے اپنے بدن کے زخموں کے نشان دکھائے۔ “اے ربّ، اندھک نے ہماری سلطنت چھین لی اور ہمیں بے نور کر دیا ہے۔”
Word by Word
दर्शयन्तःshowing
दर्शयन्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) + णिच् (causative) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकालिक परस्मैपदी शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle) ‘दर्शयन्त’; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
स्वकान्their own
स्वकान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन; ‘देहान्’ इति विशेषणम्
देहान्bodies
देहान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन
लज्जमानाःbeing ashamed
लज्जमानाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootलज्ज् (धातु) + शानच् (कृदन्त)
Formवर्तमानकालिक आत्मनेपदी शानच्-प्रत्ययान्त कृदन्त (present middle participle) ‘लज्जमान’; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
अधोमुखाःwith faces downcast
अधोमुखाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअधस् (अव्यय/प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; समास: अधः + मुख (अधोमुख = downward-faced)
हृतराज्याःdeprived of kingdom
हृतराज्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootहृत (हृ धातु, क्त कृदन्त) + राज्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; समास: हृतं राज्यं येषाम्/हृत-राज्य (कर्मधारय/तत्पुरुषप्रायः); अर्थतः ‘राज्यं हृतम्’ (whose kingdom was taken)
हिindeed
हि:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
अन्धकेनby Andhaka
अन्धकेन:
Karana (Agent/Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअन्धक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन
कृताःmade, rendered
कृताः:
Kriya (Result/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त ‘कृत’; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘made/turned’
निस्तेजसःdevoid of splendor, powerless
निस्तेजसः:
Karma (Object-complement/कर्म)
TypeAdjective
Rootनिः (उपसर्ग) + तेजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; समास: निः + तेजस् = निस्तेजस् (अव्ययीभाव/तत्पुरुषप्रायः; अर्थः ‘तेजः रहित’)
प्रभोO lord
प्रभो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन
Speaker
Devas (reporting to Vāsudeva)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Revā (Narmadā)
Type: river
Skanda Dialogue
Listener: Ṛṣis/assembly (frame)
Visual Art Cues
Scene: A group of dispossessed beings, heads bowed, reveal wounds and speak of their kingdom seized by Andhaka; Kṛṣṇa (or the addressed Lord) stands as their refuge.
Characters & Entities
D
DevasA
AndhakaV
Vāsudeva (addressed as Prabhu)FAQs
When dharma is overpowered, even the mighty can lose tejas; humility and confession before the Lord open the path to restoration.
No site is mentioned in this verse.
None.