Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 3

Devanagari script

अशोकैर्नालिकेरैश्च मातुलिङ्गैः सदाडिमैः । नानावृक्षैश्च शोभाढ्यं तडागैरुपशोभितम्

Transliteration

aśokairnālikeraiśca mātuliṅgaiḥ sadāḍimaiḥ | nānāvṛkṣaiśca śobhāḍhyaṃ taḍāgairupaśobhitam

Translation

وہ اشوک کے درختوں اور ناریل کے کھجوروں سے، نیز ترنج اور انار سے حسن میں مالامال تھا؛ طرح طرح کے درختوں سے آراستہ، اور تالابوں و حوضوں سے مزید نکھرا ہوا۔

Word by Word

• अशोकैः: with aśoka trees
• अशोकैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अशोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

• नालिकेरैः: with coconut trees
• नालिकेरैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: नालिकेर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय

• मातुलिङ्गैः: with citron trees/fruits
• मातुलिङ्गैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मातुलिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

• स: together with
• स: Relation marker (सह)
• Type: Indeclinable
• Root: स (अव्यय)
• Form: अव्यय; सहार्थक-उपपद (prefix-like particle) ‘with’ (in compounds like स-...)

• दाडिमैः: pomegranates/pomegranate trees
• दाडिमैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: दाडिम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

• नानावृक्षैः: with various trees
• नानावृक्षैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: नाना (अव्यय) + वृक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—नाना (विविध) + वृक्षैः (कर्मधारयः: ‘नानाविधाः वृक्षाः’)

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय

• शोभाढ्यम्: rich in splendor
• शोभाढ्यम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शोभा + आढ्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (स्वपुरम्) इति विशेष्यस्य विशेषणम्; समासः—शोभया आढ्यम् (तृतीया-तत्पुरुषः: ‘rich in beauty’)

• तडागैः: with ponds
• तडागैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तडाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

• उपशोभितम्: further adorned
• उपशोभितम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उप√शुभ्/शोभ् (धातु)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (स्वपुरम्) इति विशेष्यस्य विशेषणम्

Speaker

Śrī Mārkaṇḍeya (contextual continuation)

Skanda Dialogue

Listener: A King (rājan)

Visual Art Cues

Scene: A city landscape rich with aśoka trees, coconut palms, citron and pomegranate, diverse trees, and shimmering ponds with steps and lotus blooms.

Characters & Entities

• Mārkaṇḍeya
• Andhaka (contextual)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A well-ordered realm is pictured through water, trees, and abundance—symbols of dharmic stability and auspiciousness.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not specified in this verse; it contributes to the Revā Khaṇḍa’s broader sacred-geography atmosphere.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.