Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 8

Devanagari script

प्रार्थयामि वरं दिव्यं यो मे मनसि वर्तते । परं स निश्चयं कृत्वा सोऽन्धको निर्गतो गृहात्

Transliteration

prārthayāmi varaṃ divyaṃ yo me manasi vartate | paraṃ sa niścayaṃ kṛtvā so'ndhako nirgato gṛhāt

Translation

“میں وہ الٰہی ور مانگوں گا جو میرے دل میں بسا ہے۔” یہ پختہ ارادہ کر کے اندھک اپنے گھر سے نکل پڑا۔

Word by Word

• प्रार्थयामि: I request
• प्रार्थयामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र+√अर्थ् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन; causative sense (णिच्) — 'I request'

• वरम्: a boon
• वरम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; object of requesting

• दिव्यम्: divine
• दिव्यम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; adjective qualifying 'varam'

• यः: which (boon)
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; relative pronoun referring to 'varaḥ'

• मे: my
• मे: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th), एकवचन (enclitic); Genitive — 'my'

• मनसि: in the mind
• मनसि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; Locative — 'in (my) mind'

• वर्तते: abides
• वर्तते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वृत् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; 'exists/abides'

• परम्: then
• परम्: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययप्रयोग (adverbial accusative) — 'then/thereupon'

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• निश्चयम्: a resolve
• निश्चयम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: निश्चय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; object of 'kṛtvā'

• कृत्वा: having made
• कृत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund) — 'having done/made'

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• अन्धकः: Andhaka
• अन्धकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अन्धक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• निर्गतः: went out
• निर्गतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: निर्+√गम् (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'gone out' (past passive participle used actively)

• गृहात्: from the house
• गृहात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: गृह (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; Ablative — 'from the house'

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: tirtha

Visual Art Cues

Scene: Andhaka steps out from his residence, resolute, setting out toward the sacred river; the road ahead suggests destiny and austerity.

Characters & Entities

• Andhaka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Inner intention (what ‘abides in the mind’) shapes spiritual striving; determination precedes transformative practice.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not named in this verse; it leads into the Revā riverbank setting associated with Śūlabheda-tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the verse signals the start of a tapas-journey to obtain a boon.