Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 39
Devanagari script
अन्धक उवाच । भवत्वेवमिति प्राह बलमास्थाय केवलम् । विष्णुवर्जं विजेष्येऽहं स्वबलेन महेश्वर
Transliteration
andhaka uvāca | bhavatvevamiti prāha balamāsthāya kevalam | viṣṇuvarjaṃ vijeṣye'haṃ svabalena maheśvara
Translation
اندھک نے کہا: “یوں ہی ہو”، اور صرف اپنی قوت پر بھروسا کرکے بولا: “اے مہیشور! وِشنو کے سوا میں اپنی ہی طاقت سے سب کو فتح کروں گا۔”
Word by Word
अन्धकःAndhaka
अन्धकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्धक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); परस्मैपद
भवतुlet it be
भवतु:
Kriya (Quoted speech/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); परस्मैपद
एवम्thus, so
एवम्:
Kriya (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-चिह्न (quotative particle)
प्राहsaid
प्राह:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + अह्/ब्रू (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); परस्मैपद
बलम्strength, force
बलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
आस्थायhaving relied on / having taken support
आस्थाय:
Kriya (Adverbial action/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootआ + स्था (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund)
केवलम्only, merely
केवलम्:
Kriya (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकेवल (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभूत-विशेषण (indeclinable adverbial use: ‘only/merely’)
विष्णुवर्जम्excluding Viṣṇu
विष्णुवर्जम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootविष्णु + वर्ज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); विशेषण (exclusion)
विजेष्येI will conquer
विजेष्ये:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + जि (धातु)
Formलृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन (Singular); आत्मनेपद
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
स्वबलेनby (my) own strength
स्वबलेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्व + बल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
महेश्वरO Maheśvara
महेश्वर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), सम्बोधन (Vocative/8th), एकवचन (Singular)
Speaker
Andhaka
Visual Art Cues
Scene: Andhaka responds: ‘So be it.’ He stands energized, chest lifted, yet still addressing Śiva as Maheśvara—an image of mixed devotion and burgeoning arrogance.
Characters & Entities
A
AndhakaV
ViṣṇuM
Maheśvara (Śiva)FAQs
Reliance on mere personal power, when fueled by conquest, foreshadows adharma; Purāṇas warn against pride arising from boons.
No tīrtha is mentioned in this verse.
None.