Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 24

Devanagari script

यानि सत्त्वानि लोकेषु स्थावराणि चराणि च । तानि सर्वाणि रक्षन्तु त्यक्तं वै बालकं मया

Transliteration

yāni sattvāni lokeṣu sthāvarāṇi carāṇi ca | tāni sarvāṇi rakṣantu tyaktaṃ vai bālakaṃ mayā

Translation

“جہانوں میں جتنے بھی جاندار ہیں—چاہے ساکن ہوں یا متحرک—وہ سب اس بچے کی حفاظت کریں جسے میں نے چھوڑ دیا ہے۔”

Word by Word

• यानि: which (all those)
• यानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम (relative pronoun)

• सत्त्वानि: beings/creatures
• सत्त्वानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सत्त्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन

• लोकेषु: in the worlds
• लोकेषु: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7), बहुवचन

• स्थावराणि: immobile (ones)
• स्थावराणि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: स्थावर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; विशेषण—अचल (immobile)

• चराणि: moving (ones)
• चराणि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: चर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; विशेषण—चल (moving)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• तानि: they/those
• तानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; सर्वनाम

• सर्वाणि: all
• सर्वाणि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; विशेषण

• रक्षन्तु: may (they) protect
• रक्षन्तु: Kriya (Main action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √रक्ष् (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ/Imperative), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• त्यक्तम्: abandoned
• त्यक्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: त्यक्त (कृदन्त, √त्यज्)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषण—परित्यक्त (abandoned)

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निश्चयार्थक/खल्वर्थक अव्यय (emphatic particle)

• बालकम्: the boy/child
• बालकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: बालक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• मया: by me
• मया: Kartr-karana (Agent in passive sense/कर्तृ-करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: त्रिलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; अस्मद्-शब्द

Speaker

Brāhmaṇī (the woman)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-tīra aśvattha-sthāna (unnamed micro-tīrtha)

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: King (nṛpasattama)

Visual Art Cues

Scene: The brāhmaṇī stands beneath the aśvattha with palms joined, eyes lifted in supplication; the newborn lies on a cloth; around them, subtle presences of animals, birds, and tree-spirits suggest ‘all beings’ responding.

Characters & Entities

• Sattvāni

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

All life is interconnected; when personal capacity fails, one turns to a universal guardianship under dharma and the divine order.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse; it expresses a universal protective invocation within the Revā-khaṇḍa setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

A protective invocation (rakṣā-prārthanā) is voiced; it is a prayer rather than a detailed ritual procedure.