Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 24

Devanagari script

एवं ते सर्वमाख्यातं पृष्टं यद्यत्त्वयानघ । तीर्थस्य तु फलं तस्य स्नानदानेषु भारत

Transliteration

evaṃ te sarvamākhyātaṃ pṛṣṭaṃ yadyattvayānagha | tīrthasya tu phalaṃ tasya snānadāneṣu bhārata

Translation

اے بے گناہ! جو کچھ تم نے پوچھا تھا وہ سب میں نے تمہیں بیان کر دیا۔ اب اے بھارت! اس تیرتھ کا پھل—غسل اور دان کے باب میں—سنو۔

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Manner adverb (प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (thus/in this manner)

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; अत्र चतुर्थी (सम्प्रदान) ‘to you’ इति ग्रहणम्

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘everything’

• आख्यातम्: has been explained
• आख्यातम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + ख्या (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (भूतकर्मणि), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘has been told/explained’

• पृष्टम्: (that which was) asked
• पृष्टम्: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पृच्छ् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘asked’ (qualifying ‘सर्वम्’)

• यत्: whatever/which
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक ‘which/whatever’

• यत्: whatever
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; पुनरुक्ति-प्रयोगः ‘yad-yat’ = whatever (each and every)

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: त्रिलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; ‘by you’

• अनघ: O sinless one
• अनघ: Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: अनघ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; ‘sinless one’

• तीर्थस्य: of the tīrtha
• तीर्थस्य: Shashthi-sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; ‘of the tīrtha’

• तु: indeed
• तु: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (but/indeed)

• फलम्: fruit/result
• फलम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तस्य: of that
• तस्य: Shashthi-sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; ‘of it/that’

• स्नानदानेषु: in bathing and giving (charity)
• स्नानदानेषु: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्नान + दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (‘स्नानं च दानं च’)

• भारत: O Bhārata
• भारत: Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भारत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Mārkaṇḍeya (to Yudhiṣṭhira)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-tīrtha (contextual)

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Bhārata (interlocutor)

Visual Art Cues

Scene: Narrator-sage concluding an explanation to a Bharata-descendant listener, gesturing toward a river-ghāṭ where pilgrims bathe and distribute alms—transitioning from discourse to practice.

Characters & Entities

• Bhārata (Yudhiṣṭhira)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha-māhātmya is not only praise but instruction: snāna (purification) and dāna (generosity) are the key dharmic acts.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The ongoing Revā Khaṇḍa tīrtha being discussed; the verse introduces its results specifically for snāna and dāna.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (sacred bathing) and dāna (charitable giving) at the tīrtha.