Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 44

Devanagari script

वन्द्यमानोऽथ मनुना मया चादर्शनं गतः । तेन चैषा महापुण्या महापातकनाशिनी

Transliteration

vandyamāno'tha manunā mayā cādarśanaṃ gataḥ | tena caiṣā mahāpuṇyā mahāpātakanāśinī

Translation

پھر منو اور میری جانب سے عقیدت کے ساتھ ستوتی کیے جانے پر وہ نگاہوں سے اوجھل ہو گئے۔ اسی سبب یہ (ندی) نہایت مقدس، بڑے بڑے پاپوں کو ناش کرنے والی بن گئی۔

Word by Word

• वन्द्यमानः: being worshipped
• वन्द्यमानः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वन्द् (धातु) → वन्द्यमान (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: वर्तमानकृदन्त (शानच्/आनच्); पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; कर्मणि-भावः (being praised/worshipped)

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/अनन्तरार्थक (particle: ‘then’)

• मनुना: by Manu
• मनुना: Kartr-karana (Agent in passive/कर्ता-करण)
• Type: Noun
• Root: मनु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; एकवचन

• मया: by me
• मया: Kartr-karana (Agent in passive/कर्ता-करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति; एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-बोधक

• अदर्शनम्: invisibility, out of sight
• अदर्शनम्: Gati-karman (Goal state/गति-कर्म)
• Type: Noun
• Root: अदर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; ‘अदर्शनं गतः’ इति क्रियाविशेषण-भावे

• गतः: went, entered
• गतः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) → गत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; ‘गच्छति’ इत्यर्थे (periphrastic past: ‘went/entered’)

• तेन: therefore, by that
• तेन: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक; तृतीया-विभक्ति; एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-बोधक

• एषा: this (she)
• एषा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन

• महापुण्या: greatly holy
• महापुण्या: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महापुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; समासः—कर्मधारयः (महत् + पुण्य)

• महापातकनाशिनी: destroyer of great sins
• महापातकनाशिनी: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महापातक + नाशिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (महापातकस्य नाशिनी)

Speaker

Sūta (first-person narrator within the frame; ‘mayā’ indicates the narrator present in the episode)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: A sage/interlocutor

Visual Art Cues

Scene: Manu and the narrator offer praises; Śiva with Umā fades into a radiant, subtle light, leaving the river shimmering—its waters now visibly ‘charged’ with holiness.

Characters & Entities

• Manu
• Mahādeva (implied)
• Revā (Narmadā)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine encounter and reverent praise sanctify a place, and that sanctity becomes a continuing power for removing even grave sins.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Revā/Narmadā, explicitly called ‘mahāpuṇyā’ and ‘mahāpātaka-nāśinī’.

What ritualistic prescription is mentioned?

Vandana (praise/worship) is implied; no detailed procedure is specified.