Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 7

अग्निज्वालोज्ज्वलैः शृङ्गैस्त्रिनेत्रा सुपयस्विनी । अग्निपूर्णा ह्यग्निमुखा अग्निघ्राणाग्निलोचना

agnijvālojjvalaiḥ śṛṅgaistrinetrā supayasvinī | agnipūrṇā hyagnimukhā agnighrāṇāgnilocanā

اس کے سینگ آگ کی لپٹوں کی طرح روشن تھے، وہ سہ چشمہ اور دودھ سے بھرپور تھی؛ آگ سے معمور، آگ رخ، آگ ناک اور آگ آنکھوں والی…

अग्नि-ज्वाला-उज्ज्वलैःwith fire-flame-bright
अग्नि-ज्वाला-उज्ज्वलैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootagni (प्रातिपदिक) + jvālā (प्रातिपदिक) + ujjvala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural); विशेषण (qualifying शृङ्गैः)
शृङ्गैःwith horns
शृङ्गैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootśṛṅga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural)
त्रि-नेत्राthree-eyed
त्रि-नेत्रा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Roottri (संख्या-प्रातिपदिक) + netra (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifying कपिला)
सु-पयस्विनीrich in good milk
सु-पयस्विनी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootsu (उपसर्ग/अव्यय) + payasvinī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifying कपिला)
अग्नि-पूर्णाfilled with fire
अग्नि-पूर्णा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootagni (प्रातिपदिक) + pūrṇa (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifying कपिला)
हिindeed
हि:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिश्चय/हेतुबोधक-अव्यय (particle: indeed/for)
अग्नि-मुखाfire-faced
अग्नि-मुखा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootagni (प्रातिपदिक) + mukha (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifying कपिला)
अग्नि-घ्राणाfire-nosed
अग्नि-घ्राणा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootagni (प्रातिपदिक) + ghrāṇa (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifying कपिला)
अग्नि-लोचनाfire-eyed
अग्नि-लोचना:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootagni (प्रातिपदिक) + locana (प्रातिपदik)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifying कपिला)

Mārkaṇḍeya (narrating)

Tirtha: Kapilā Tīrtha

Type: kund

Listener: Rājā (Bhārata)

Scene: Close-up iconographic vision of Kapilā: horns like tongues of flame, a third eye on the forehead, abundant udders symbolizing plenty; the face and eyes glow like fire, with heat-haze around the body.

K
Kapilā

FAQs

The sacred is portrayed as both nourishing (milk) and purifying-transformative (fire), revealing tīrtha power as simultaneously gentle and formidable.

Kapilā-tīrtha, whose greatness is anchored in the fiery, auspicious manifestation of Kapilā.

No direct prescription here; it provides a visionary description supporting the tīrtha’s extraordinary sanctity.