Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 8

Devanagari script

परित्रायस्व देवेश सर्वलोकपितामह । नान्या गतिः सुरेशान त्वां मुक्त्वा परमेश्वर

Transliteration

paritrāyasva deveśa sarvalokapitāmaha | nānyā gatiḥ sureśāna tvāṃ muktvā parameśvara

Translation

“اے دیوتاؤں کے مالک، اے تمام جہانوں کے پِتامہ! ہماری حفاظت فرما۔ اے سُریشان، اے پرمیشور، تیرے سوا ہماری کوئی اور پناہ نہیں۔”

Word by Word

• परित्रायस्व: protect (us)
• परित्रायस्व: Kriya (Command)
• Type: Verb
• Root: परि + त्रा (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

• देवेश: O lord of the gods
• देवेश: Sambodhana (Vocative)
• Type: Noun
• Root: देवेश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; तत्पुरुष—देवानाम् ईशः

• सर्वलोकपितामह: O grandsire of all worlds
• सर्वलोकपितामह: Sambodhana (Vocative)
• Type: Noun
• Root: सर्व-लोक-पितामह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; तत्पुरुष-समास (बहुपद): सर्वेषां लोकानां पितामहः

• न: not
• न: Negation
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय (negation particle)

• अन्या: other
• अन्या: Karta (Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘गतिः’ इत्यस्य विशेषणम्

• गतिः: refuge/recourse
• गतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• सुरेशान: O ruler of the gods
• सुरेशान: Sambodhana (Vocative)
• Type: Noun
• Root: सुरेशान (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; तत्पुरुष—सुराणाम् ईशानः

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया (2), एकवचन

• मुक्त्वा: leaving aside / except
• मुक्त्वा: Apadana/Exclusion (Excepting)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive); अर्थः—‘मुक्त्वा’ = having left/excepting

• परमेश्वर: O supreme lord
• परमेश्वर: Sambodhana (Vocative)
• Type: Noun
• Root: परमेश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; कर्मधारय—परमः ईश्वरः

Speaker

Devas (addressing Brahmā)

Visual Art Cues

Scene: Devas with folded hands plead before Brahmā: a focused, symmetrical devotional tableau; Brahmā’s calm radiance contrasts with their urgency; the words ‘nānyā gatiḥ’ implied by their posture of total surrender.

Characters & Entities

• Brahmā
• Devas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Exclusive reliance on the divine (ananya-śaraṇatā) is praised as the proper response to existential fear.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not yet; the prayer precedes the instruction that points to the Revā/Narmadā bank and its sacred waters.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; it is a devotional appeal for protection.