Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 19

Devanagari script

रुद्रलोके वसेत्तावद्यावदाभूतसंप्लवम् । एवं स्नानं जपो होमः स्वाध्यायो देवतार्चनम्

Transliteration

rudraloke vasettāvadyāvadābhūtasaṃplavam | evaṃ snānaṃ japo homaḥ svādhyāyo devatārcanam

Translation

وہ رودر کے لوک میں اتنی مدت تک رہے گا جتنی مدت تک مہاپرلَے (کائناتی فنا) ہو۔ اسی طرح اس میں اسنان، جپ، ہوم، سوادھیائے اور دیوتا کی ارچنا (عبادت) شامل ہے۔

Word by Word

• रुद्रलोके: in Rudra’s world
• रुद्रलोके: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रुद्र-लोक (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; रुद्रस्य लोकः इति षष्ठी-तत्पुरुषः

• वसेत्: should dwell
• वसेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• तावत्: so long
• तावत्: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तावत् (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
• Form: अव्यय; परिमाण/अवधि-वाचक (correlative: ‘so long’)

• यावत्: as long as
• यावत्: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यावत् (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
• Form: अव्यय; यावत्-तावत् सम्बन्धे अवधिवाचक (‘as long as’)

• आभूतसंप्लवम्: up to the cosmic dissolution
• आभूतसंप्लवम्: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Noun
• Root: आ-भूत-संप्लव (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; आ (अव्यय) + भूतसंप्लवः = ‘भूतसंप्लवपर्यन्तम्’ इत्यर्थे अव्ययीभावः

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (manner adverb)

• स्नानम्: bathing
• स्नानम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• जपः: recitation (japa)
• जपः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• होमः: fire-offering
• होमः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: होम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• स्वाध्यायः: self-study (scriptural recitation)
• स्वाध्यायः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्वाध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• देवतार्चनम्: worship of the deity/deities
• देवतार्चनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देवता-अर्चन (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; देवतायाः अर्चनम् इति षष्ठी-तत्पुरुषः

Speaker

Unspecified Purāṇic narrator

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Devatīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Bhārata (addressed)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim at a Narmadā/Revā ford performs ritual bathing at dawn; nearby a small homa-kuṇḍa smokes; the pilgrim recites mantras with a rosary, studies palm-leaf scripture, and offers flowers to a liṅga shrine; above, a subtle vision of Rudraloka (Śiva’s luminous realm) is hinted.

Characters & Entities

• Rudra
• Devatīrtha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha practice is holistic: purification, mantra, sacrifice, study, and worship together lead to exalted post-mortem attainments.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The passage continues the glorification of Devatīrtha on the Revā/Narmadā.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna, japa, homa, svādhyāya, and devatā-arcana are explicitly listed.