Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 16

Devanagari script

स्नानं समाचरेद्भक्त्या स लभेन्मौक्तिकं फलम् । यस्तु भोजयते विप्रांस्तस्मिंस्तीर्थे नराधिप

Transliteration

snānaṃ samācaredbhaktyā sa labhenmauktikaṃ phalam | yastu bhojayate viprāṃstasmiṃstīrthe narādhipa

Translation

اگر وہ بھکتی کے ساتھ وہاں اشنان کرے تو وہ موتی جیسا نہایت قیمتی پھل پاتا ہے۔ اور جو اسی تیرتھ میں برہمنوں کو بھوجن کرائے، اے نرادھپ—

Word by Word

• स्नानम्: bathing
• स्नानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (accusative), एकवचन (singular)

• समाचरेत्: should perform
• समाचरेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-चर् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular)

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (feminine), तृतीया (instrumental), एकवचन (singular)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (nominative), एकवचन (singular)

• लभेत्: would obtain
• लभेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular)

• मौक्तिकम्: pearl-like, excellent
• मौक्तिकम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मौक्तिक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (accusative), एकवचन (singular); विशेषणम्

• फलम्: fruit, result
• फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (accusative), एकवचन (singular)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (nominative), एकवचन (singular)

• तु: but, however
• तु: Sambandha/Contrast (निपातार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (particle), विरोध/विशेषार्थक

• भोजयते: feeds (causes to eat)
• भोजयते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भुज् (धातु) [णिच् causative: भोजय-]
• Form: लट् (Present), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular); णिजन्त (causative)

• विप्रान्: brahmins
• विप्रान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया (accusative), बहुवचन (plural)

• तस्मिन्: in that
• तस्मिन्: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (contextual), सप्तमी (locative), एकवचन (singular)

• तीर्थे: at the pilgrimage-place
• तीर्थे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (neuter), सप्तमी (locative), एकवचन (singular)

• नराधिप: O king (lord of men)
• नराधिप: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक) + अधिप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (masculine), सम्बोधन (vocative), एकवचन (singular); तत्पुरुषसमास

Speaker

Unspecified Purāṇic narrator (addressing a king: narādhipa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Devatīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: King (narādhipa)

Visual Art Cues

Scene: A devotee bathing at the ghat with folded hands; the water glints like pearls; nearby, a simple feeding pavilion where Brahmins are respectfully served food.

Characters & Entities

• Devatīrtha
• Vipras (Brahmins)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion transforms ritual into profound merit; charity (feeding the worthy) amplifies tīrtha-benefits.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Devatīrtha in the Revā (Narmadā) region.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (sacred bathing) with bhakti, and vipra-bhojana (feeding Brahmins) at the tīrtha.