Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 31

Devanagari script

एषा ते नरशार्दूल गर्जनोत्पत्तिरुत्तमा । कथिता स्नेहबन्धेन सर्वपापक्षयकरी

Transliteration

eṣā te naraśārdūla garjanotpattiruttamā | kathitā snehabandhena sarvapāpakṣayakarī

Translation

اے مردوں کے شیردل! محبت کے رشتے سے میں نے تمہیں گرجن کی نہایت عمدہ پیدائش کا بیان سنایا ہے، جو تمام گناہوں کو مٹا دینے والی ہے۔

Word by Word

• एषा: this (she/this matter)
• एषा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; निर्देश-सर्वनाम

• ते: your
• ते: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सम्बोधन-संबन्धे ‘your’

• नरशार्दूल: O tiger among men
• नरशार्दूल: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नर-शार्दूल (प्रातिपदिक; नर + शार्दूल)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नराणां शार्दूलः)

• गर्जनोत्पत्तिः: origin of the roar
• गर्जनोत्पत्तिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गर्जन-उत्पत्ति (प्रातिपदिक; गर्जन + उत्पत्ति)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गर्जनस्य उत्पत्तिः)

• उत्तमा: excellent/supreme
• उत्तमा: Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (गर्जनोत्पत्तिः)

• कथिता: has been narrated
• कथिता: Kriya (Predicative/वाक्यक्रिया)
• Type: Adjective
• Root: कथित (कृदन्त; √कथ्)
• Form: भूतकृदन्त (क्त-प्रत्यय), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगे ‘has been told’

• स्नेहबन्धेन: through the bond of affection
• स्नेहबन्धेन: Hetu/Instrument (Cause/means/हेतु-करण)
• Type: Noun
• Root: स्नेह-बन्ध (प्रातिपदिक; स्नेह + बन्ध)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (स्नेहस्य बन्धः)

• सर्वपापक्षयकरी: causing the destruction of all sins
• सर्वपापक्षयकरी: Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व-पाप-क्षय-कर (प्रातिपदिक; सर्व + पाप + क्षय + कर)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (सर्वेषां पापानां क्षयं करोति इति)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced); closing address to a royal listener within the story: naraśārdūla

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Garjana

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Yudhiṣṭhira

Visual Art Cues

Scene: A sage narrates to a royal listener; the tīrtha’s ‘birth’ is evoked through symbolic imagery—river, sacred sound ‘garjana’ (roar), and divine presence; the mood is didactic yet affectionate.

Characters & Entities

• Garjana (Tīrtha)
• Meghanāda (context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Remembering and hearing tīrtha-origins (utpatti) is itself purifying, reinforcing faith in dharmic pilgrimage.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Garjana Tīrtha (identified in this chapter with the later-famous Meghanāda Tīrtha) in the Revā region.

What ritualistic prescription is mentioned?

No new prescription; it seals the māhātmya by asserting the tīrtha’s sin-destroying power and the value of hearing its account.