Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 35

Devanagari script

भवतो मतमाज्ञाय सर्वे गत्वाग्निमन्दिरम् । निराहाराः स्थिता रात्रौ पश्यामो जातवेदसम्

Transliteration

bhavato matamājñāya sarve gatvāgnimandiram | nirāhārāḥ sthitā rātrau paśyāmo jātavedasam

Translation

آپ کی نیت جان کر ہم سب اگنی کے مندر میں جائیں گے؛ روزہ رکھ کر رات بھر وہاں ٹھہریں گے اور جاتَویدَس (دیوتاۓ آگ) کے درشن کریں گے۔

Word by Word

• भवतः: of you/your
• भवतः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: bhavat (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति, एकवचन; आदरार्थ-प्रयोग; सम्बन्ध (genitive)

• मतम्: opinion/decision
• मतम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: mata (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; कर्म (known thing)

• आज्ञाय: having understood
• आज्ञाय: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: ā-√jñā (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-कृदन्त (gerund); 'having known/understood'

• सर्वे: all (of us)
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: sarva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; कर्ता

• गत्वा: having gone
• गत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: √gam (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-कृदन्त (gerund); 'having gone'

• अग्निमन्दिरम्: the fire-temple
• अग्निमन्दिरम्: Karman (Goal/कर्म)
• Type: Noun
• Root: agni-mandira (प्रातिपदिक; अग्नि + मन्दिर)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; कर्म (destination as object of going)

• निराहाराः: fasting/without food
• निराहाराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: nir-āhāra (प्रातिपदिक; निर् + आहार)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (सर्वे इति)

• स्थिताः: standing/remained
• स्थिताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: √sthā (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; कर्तृ-विशेषण; 'stood/remained'

• रात्रौ: at night
• रात्रौ: Adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: rātri (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति, एकवचन; अधिकरण (time)

• पश्यामः: we will see/let us see
• पश्यामः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √paś (धातु)
• Form: लट्-लकार (present); उत्तमपुरुष (1st person), बहुवचन; परस्मैपद

• जातवेदसम्: Jātavedas (Agni)
• जातवेदसम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: jāta-vedas (प्रातिपदिक; जात + वेदस्)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; कर्म; अग्निनाम

Speaker

Brāhmaṇas (to the king)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Agni-mandira (Revā Khaṇḍa narrative)

Type: temple

Skanda Dialogue

Listener: Audience; within story, brāhmaṇas speak to the king

Visual Art Cues

Scene: A group of brāhmaṇas proceed together to Agni’s temple, resolve to fast, and stand through the night awaiting the appearance of Jātavedas; lamps, embers, and a sanctum fire illuminate their faces.

Characters & Entities

• Agni (Jātavedas)
• Agni-mandira (Agni shrine/temple)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is strengthened through disciplined observance—fasting and night-vigil undertaken for divine darśana.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

An Agni-mandira associated with the Māhiṣmatī region in the Revā Khaṇḍa narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

Upavāsa (nirāhāra—fasting) and staying through the night for Agni-darśana.