Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 9

Devanagari script

पत्त्रेश्वर उवाच । मया पापेन मूढेन अजितेन्द्रियचेतसा । प्राप्तं वै यत्फलं तस्य प्रसादं कर्तुमर्हसि

Transliteration

pattreśvara uvāca | mayā pāpena mūḍhena ajitendriyacetasā | prāptaṃ vai yatphalaṃ tasya prasādaṃ kartumarhasi

Translation

پترِیشور نے کہا: میں گناہگار، گمراہ اور بے قابو حواس والا ہوں؛ اپنے کرموں کا پھل میں نے یقیناً پا لیا ہے۔ پھر بھی آپ کرم فرمائیں اور مجھ پر اپنا فضل نازل کریں۔

Word by Word

• पत्त्रेश्वरः: Pattreśvara (name/title)
• पत्त्रेश्वरः: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पत्त्र (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वक्ता (speaker)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• मया: by me
• मया: Karana (Agent/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• पापेन: sinful
• पापेन: Karana (Instrumental qualifier/करण)
• Type: Adjective
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (मया)

• मूढेन: deluded
• मूढेन: Karana (Instrumental qualifier/करण)
• Type: Adjective
• Root: मूढ (कृदन्त-प्रातिपदिक; √मुह्)
• Form: पुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (मया)

• अजितेन्द्रियचेतसा: with an uncontrolled mind and senses
• अजितेन्द्रियचेतसा: Karana (Instrumental qualifier/करण)
• Type: Adjective
• Root: अजित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √जि, नञ्) + इन्द्रिय (प्रातिपदिक) + चेतस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे (चेतस्), तृतीया-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-समासः; विशेषणम् (मया)

• प्राप्तम्: obtained
• प्राप्तम्: Kriya (Result state/क्रिया-भाव)
• Type: Verb
• Root: √प्राप् (धातु) (कृदन्त; क्त-प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘obtained’

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

• यत्: which
• यत्: Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धार्थे (relative)

• फलम्: fruit/result
• फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; यत्-सम्बन्धि

• तस्य: of that/of it
• तस्य: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन

• प्रसादम्: grace/favor
• प्रसादम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मपदम्

• कर्तुम्: to do/to grant
• कर्तुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु) (कृदन्त; तुमुन्-प्रत्यय)
• Form: तुमुनन्त (infinitive), क्रियार्थे

• अर्हसि: you ought/are worthy
• अर्हसि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अर्ह् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Pattreśvara

Visual Art Cues

Scene: Pattreśvara openly confesses: deluded, sinful, senses unconquered; he accepts the fruit of karma yet begs Indra for favor—an image of penitence within divine court.

Characters & Entities

• Pattreśvara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even after accepting karmic consequences, sincere humility and repentance can open the way to divine grace (prasāda).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader context is the Revā/Narmadā sacred region, where a tīrtha connected to Pattreśvara will be established.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly in this verse; it is a confession and plea for mercy, preparing for later instructions on penance.