Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 3

श्रीमार्कण्डेय उवाच । भार्गवे विपुले वंशे धीमतो देवशार्मणः । दारुर्नाम महाभागो वेदवेदाङ्गपारगः

śrīmārkaṇḍeya uvāca | bhārgave vipule vaṃśe dhīmato devaśārmaṇaḥ | dārurnāma mahābhāgo vedavedāṅgapāragaḥ

شری مارکنڈےیہ نے کہا: وسیع بھارگو وَنش میں دیوشارمن نام کا ایک دانا تھا۔ اس کا نیک بخت پُتر دارُو نامی تھا، جو ویدوں اور ویدانگوں میں کامل مہارت رکھتا تھا۔

श्रीमार्कण्डेयःthe venerable Mārkaṇḍeya
श्रीमार्कण्डेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री-मार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (श्रीमान् मार्कण्डेयः)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम
भार्गवेin the Bhārgava (lineage)
भार्गवे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootभार्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (वंशे)
विपुलेvast
विपुले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootविपुल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (वंशे)
वंशेin the lineage
वंशे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन
धीमतःof the intelligent one
धीमतः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootधीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (देवशार्मणः)
देवशार्मणःof Devaśarman (named)
देवशार्मणः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव-शार्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (देवस्य शार्मणः/देव-शर्म-सम्बद्धः; नाम)
दारुःDāru (name)
दारुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदारु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
नामby name
नाम:
Sambandha (Apposition marker/नाम)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नामनिर्देशक-निपातः (‘by name’)
महाभागःgreatly fortunate
महाभागः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः (महान् भागः यस्य); विशेषणम् (दारुः)
वेदवेदाङ्गपारगःversed in the Vedas and Vedāṅgas
वेदवेदाङ्गपारगः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootवेद-वेदाङ्ग-पारग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (वेदेषु वेदाङ्गेषु च पारगः = पारङ्गतः); विशेषणम् (दारुः)

Śrī Mārkaṇḍeya

Tirtha: Dāru-tīrtha (context)

Type: ghat

Listener: Yudhiṣṭhira

Scene: Mārkaṇḍeya describes Devaśarman of the Bhārgava line and his son Dāru: a young brāhmaṇa scholar with manuscripts and ritual implements, poised to undertake austerities by the river.

M
Mārkaṇḍeya
B
Bhārgava lineage (Bhṛgu lineage)
D
Devaśarman
D
Dāru
V
Veda
V
Vedāṅga

FAQs

Tīrtha greatness is reinforced by depicting the saint as both learned (śāstra) and noble in lineage, integrating knowledge with dharma.

Dāru-tīrtha, whose fame is tied to the saint Dāru introduced here.

None directly; the verse establishes Dāru’s qualifications (Veda–Vedāṅga mastery) as background for later prescriptions.