Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 85

Devanagari script

जय पार्वतीश परमार्थसार जय विरचितभीमभुजङ्गहार । जय निर्मलभस्मविलिप्तगात्र जय मन्त्रमूल जगदेकपात्र

Transliteration

jaya pārvatīśa paramārthasāra jaya viracitabhīmabhujaṅgahāra | jaya nirmalabhasmaviliptagātra jaya mantramūla jagadekapātra

Translation

جئے ہو اے پاروتی کے پتی، اعلیٰ حقیقت کے جوہر؛ جئے ہو اے ہولناک سانپ کو ہار کی طرح پہننے والے۔ جئے ہو اے پاک بھسم سے لتھڑے ہوئے اعضاء والے؛ جئے ہو اے منتر کے سرچشمہ، کائنات کے واحد ظرف و سہارا۔

Word by Word

• जय: victory (hail!)
• जय: Prayojana/भाव (Benediction)
• Type: Indeclinable
• Root: जय (अव्यय/निपात)
• Form: अव्यय; जय-शब्दः स्तुत्यर्थे (benedictive exclamation)

• पार्वतीश: O lord of Pārvatī
• पार्वतीश: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: पार्वती-ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (पार्वत्याः ईशः)

• परमार्थसार: O essence of the highest truth
• परमार्थसार: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: परम-अर्थ-सार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुषः (परमस्य अर्थस्य सारः)

• जय: hail!
• जय: Prayojana/भाव
• Type: Indeclinable
• Root: जय (अव्यय/निपात)
• Form: अव्यय; स्तुत्यर्थे

• विरचितभीमभुजङ्गहार: O wearer of a terrible serpent-garland (arranged/formed)
• विरचितभीमभुजङ्गहार: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: विरचित-भीम-भुजङ्ग-हार (प्रातिपदिक; विरचित = √रच् (धातु) क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (विरचितः भीमभुजङ्गहारः यस्य)

• जय: hail!
• जय: Prayojana/भाव
• Type: Indeclinable
• Root: जय (अव्यय/निपात)
• Form: अव्यय; स्तुत्यर्थे

• निर्मलभस्मविलिप्तगात्र: O one whose body is smeared with pure ash
• निर्मलभस्मविलिप्तगात्र: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: निर्मल-भस्म-विलिप्त-गात्र (प्रातिपदिक; विलिप्त = √लिप् (धातु) क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (निर्मलेन भस्मना विलिप्तं गात्रं यस्य)

• जय: hail!
• जय: Prayojana/भाव
• Type: Indeclinable
• Root: जय (अव्यय/निपात)
• Form: अव्यय; स्तुत्यर्थे

• मन्त्रमूल: O root/source of mantras
• मन्त्रमूल: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: मन्त्र-मूल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुषः (मन्त्रस्य मूलम्)

• जगदेकपात्र: O sole vessel/support of the world
• जगदेकपात्र: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: जगत्-एक-पात्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुषः (जगतः एकं पात्रम्/आश्रयः)

Speaker

Bāṇa

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-tīrtha (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A victory-chant tableau: Śiva as Pārvatīśa, wearing a terrifying serpent garland, body smeared with luminous ash, emanating as the very root of mantra and cosmic support.

Characters & Entities

• Śiva
• Pārvatī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva is both transcendent truth (paramārtha) and immanent support of the cosmos, approached through mantra and devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None explicitly; the praise is theological, situated within the Revā Khaṇḍa’s sacred narrative environment.

What ritualistic prescription is mentioned?

Mantra-centric devotion is implied; the verse alludes to vibhūti (ash) as a Śaiva marker but does not prescribe a rite.