Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 24

Devanagari script

इदं पवित्रमतुलं रेवायाश्चरितं द्विजाः । शृणोति यः कीर्तयते मुच्यते सर्वपातकः

Transliteration

idaṃ pavitramatulaṃ revāyāścaritaṃ dvijāḥ | śṛṇoti yaḥ kīrtayate mucyate sarvapātakaḥ

Translation

اے دِوِجوں! یہ رِیوا کا بے مثال اور پاکیزہ بیان ہے؛ جو اسے سنتا یا اس کا کیرتن کرتا ہے وہ ہر گناہ سے رہائی پاتا ہے۔

Word by Word

• इदम्: this
• इदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc. 1st/2nd), एकवचन (Singular)

• पवित्रम्: pure, sacred
• पवित्रम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पवित्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (इदम्/चरितम्)

• अतुलम्: incomparable
• अतुलम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अतुल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (इदम्/चरितम्)

• रेवायाः: of Revā (Narmadā)
• रेवायाः: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: रेवा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)

• चरितम्: deed(s), account, narrative
• चरितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: चरित (प्रातिपदिक; कृदन्त-निष्पन्न)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)

• द्विजाः: O twice-born (brāhmaṇas)
• द्विजाः: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); सम्बोधनार्थे प्रथमा (vocative sense)

• शृणोति: hears
• शृणोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• कीर्तयते: recites, praises
• कीर्तयते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कीर्तय् (धातु; नामधातु from कीर्ति)
• Form: लट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)

• मुच्यते: is freed, is released
• मुच्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), कर्मणि-प्रयोग (Passive), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)

• सर्वपातकः: all sin(s); the (person) burdened with all sins
• सर्वपातकः: Karta (Subject complement/कर्ता-समाना)
• Type: Noun
• Root: सर्व + पातक (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रयोगः (सर्वं पातकं = all sin; here 'one with all sins' or 'all sin' as a collective)

Speaker

Sūta (deduced; Āvantya Khaṇḍa narration style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā) carita/mahātmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: dvijas

Visual Art Cues

Scene: A circle of dvijas and pilgrims seated on a ghāṭ or in a temple hall; a reciter holds a palm-leaf manuscript; the river glows in the background; dark ‘pātaka’ smoke lifts away as sound-waves radiate.

Characters & Entities

• Revā (Narmadā)
• Dwijas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śravaṇa (hearing) and kīrtana (recitation) of sacred tīrtha-narratives are themselves transformative practices that destroy pāpa.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Revā/Narmadā, through her māhātmya (glorifying narrative).

What ritualistic prescription is mentioned?

Listening to and reciting the Revā-carita (Purāṇa-pāṭha/pravacana) is recommended.