Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 23

Devanagari script

कृतपुण्याश्च ते लोकाः शोकाय न भवन्ति ते । ये पिबन्ति जलं पुण्यं पार्वतीपतिसिन्धुजम्

Transliteration

kṛtapuṇyāśca te lokāḥ śokāya na bhavanti te | ye pibanti jalaṃ puṇyaṃ pārvatīpatisindhujam

Translation

وہ لوگ پہلے ہی کِرت پُنّیہ ہیں؛ وہ غم کے لائق نہیں رہتے—جو پاروتی پتی (شیو) کی ندی سے جنمے ہوئے مقدّس پانی کو پیتے ہیں۔

Word by Word

• कृतपुण्याः: having performed merit
• कृतपुण्याः: Karta (Predicate adjective/कर्ता-समाना)
• Type: Adjective
• Root: कृत + पुण्य (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); कर्मधारयः (कृतं पुण्यं येषाम्/कृतपुण्यः = having done merit)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)

• लोकाः: people; worlds
• लोकाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)

• शोकाय: for sorrow
• शोकाय: Sampradana (Purpose/Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: शोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन (Singular)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध (negation particle)

• भवन्ति: become; are
• भवन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)

• ये: who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)

• पिबन्ति: drink
• पिबन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पा (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural)

• जलम्: water
• जलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• पुण्यम्: holy, meritorious
• पुण्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); विशेषणम् (जलम्)

• पार्वतीपतिसिन्धुजम्: born from Pārvatī’s lord (Śiva-origin)
• पार्वतीपतिसिन्धुजम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पार्वतीपति + सिन्धुज (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (पार्वतीपतेः सिन्धुजम् = river-born from the Lord of Pārvatī, i.e., Śiva) विशेषणम् (जलम्)

Speaker

Sūta (deduced; Āvantya Khaṇḍa narration style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā/Narmadā

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims cup their hands to sip Narmadā water at dawn; a Śiva-liṅga shrine nearby; their faces calm, with a subtle aura indicating ‘kṛta-puṇya’; sorrow personified retreats into shadow.

Characters & Entities

• Narmadā (Revā)
• Pārvatīpati (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha-water connected to Śiva is depicted as a source of puṇya that alleviates grief and strengthens auspicious destiny.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Narmadā (Revā) and her sanctified waters, revered as Śiva-associated.

What ritualistic prescription is mentioned?

Drinking the holy river-water (tīrtha-jala-pāna) is praised as a meritorious act.