Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 48

लक्षाष्टकं सहस्रे द्वे शुक्लतीर्थे द्विजोत्तमाः । तीर्थानि कथयामास पुरा पार्थाय भार्गवः

lakṣāṣṭakaṃ sahasre dve śuklatīrthe dvijottamāḥ | tīrthāni kathayāmāsa purā pārthāya bhārgavaḥ

اے برہمنوں میں افضل! شُکل تیرتھ میں بھارگو نے قدیم زمانے میں پارتھ سے آٹھ لاکھ اور دو ہزار تیرتھوں کا بیان کیا تھا۔

लक्षाष्टकम्eight lakhs
लक्षाष्टकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलक्ष + अष्टक (प्रातिपदिक; संख्या)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; संख्या-शब्द; ‘लक्षाणाम् अष्टकम्’ (= eight lakhs)
सहस्रेin (terms of) thousands
सहस्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक; संख्या)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण (in thousands)
द्वेtwo
द्वे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वि (प्रातिपदिक; संख्या)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, द्विवचन; संख्या-विशेषण (qualifying ‘सहस्रे’)
शुक्लतीर्थेat Śukla-tīrtha
शुक्लतीर्थे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशुक्ल + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण
द्विजोत्तमाःO best of the twice-born (brāhmaṇas)
द्विजोत्तमाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बोधनार्थे/विषय (addressing ‘best of twice-born’)
तीर्थानिtīrthas
तीर्थानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; कर्म
कथयामासnarrated
कथयामास:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकथय् (धातु; √कथ् causative)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘told/narrated’
पुराformerly/once
पुरा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb of time)
पार्थायto Pārtha (Arjuna)
पार्थाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootपार्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; सम्प्रदान (dative)
भार्गवःBhārgava (descendant of Bhṛgu)
भार्गवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभार्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्ता

Narrative voice referencing Bhārgava; within the Revā Māhātmya context

Tirtha: Śukla-tīrtha

Type: ghat

Listener: dvija audience addressed (‘dvijottamāḥ’)

Scene: Bhārgava (Paraśurāma-like) with matted hair and axe, seated on a riverbank, instructing Pārtha (Arjuna) in royal attire; behind them the luminous ‘Śukla-tīrtha’ ghat with countless small tīrtha markers/shrines fading into the distance.

Ś
Śukla-tīrtha
B
Bhārgava
P
Pārtha (Arjuna)
T
Tīrtha

FAQs

The tradition magnifies Revā’s sanctity by vast enumeration, presenting pilgrimage as a path of accumulated merit.

Śukla-tīrtha is singled out as a locus where innumerable tīrthas are taught and remembered.

No explicit ritual is stated; the emphasis is on the authoritative transmission of tīrtha-mahātmyas.