Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 46

Devanagari script

कोहनेश च तीर्थानां षष्टिरष्टाधिका स्थिता । सार्धकोटी च तीर्थानां स्थिता वै कोरिलापुरे

Transliteration

kohaneśa ca tīrthānāṃ ṣaṣṭiraṣṭādhikā sthitā | sārdhakoṭī ca tīrthānāṃ sthitā vai korilāpure

Translation

کوہنیش کے تیرتھ میں بھی اڑسٹھ تیرتھ قائم ہیں۔ اور کوریلاپور میں بے شک ڈیڑھ کروڑ تیرتھوں کے بسنے کا بیان ہے۔

Word by Word

• कोहनेशः: Kohaneśa (a tīrtha/place)
• कोहनेशः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कोहनेश (प्रातिपदिक; स्थान/तीर्थ-नाम)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्ता/विषय (topic)

• च: and
• च: Sambandha/Connector
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• तीर्थानाम्: of the tīrthas
• तीर्थानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; सम्बन्ध

• षष्टिः: sixty
• षष्टिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: षष्टि (प्रातिपदिक; संख्या)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; संख्या-शब्द

• अष्टाधिका: eight more
• अष्टाधिका: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अष्ट + अधिक (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण; ‘अष्टाभिः अधिका’

• स्थिता: exists/is situated
• स्थिता: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु) → स्थित (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘is present/exists’

• सार्धकोटी: one and a half crores
• सार्धकोटी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सार्ध + कोटि (प्रातिपदिक; संख्या)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; संख्या-शब्द; ‘सार्धा कोटिः’ (= one and a half crores)

• च: and
• च: Sambandha/Connector
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• तीर्थानाम्: of the tīrthas
• तीर्थानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; सम्बन्ध

• स्थिता: is present
• स्थिता: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु) → स्थित (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘is present’

• वै: indeed
• वै: Discourse/Emphasis
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निश्चयार्थक/खल्वर्थक अव्यय (emphatic particle)

• कोरिलापुरे: in Korilāpura
• कोरिलापुरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कोरिलापुर (प्रातिपदिक; स्थान-नाम)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण

Speaker

Mārkaṇḍeya (as referenced in this adhyāya’s narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kohaneśa; Korilāpura

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: ṛṣi audience (frame)

Visual Art Cues

Scene: Two riverbank stations: Kohaneśa with a prominent Īśa/Śiva shrine and bathing steps; Korilāpura depicted as a bustling sacred town with innumerable small shrines/flags suggesting ‘one-and-a-half crore’ tīrthas.

Characters & Entities

• Kohaneśa
• Korilāpura
• tīrtha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The text amplifies faith in sacred places by portraying them as vast reservoirs of tīrtha-merit, culminating in a hyperbolic, celebratory scale at Korilāpura.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kohaneśa and especially Korilāpura, praised as hosting an extraordinary multitude of tīrthas.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit injunction appears; the verse’s purpose is tīrtha-māhātmya—motivating pilgrimage, worship, and meritorious acts at these sites.