Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2

Devanagari script

विभक्तो भक्तलोकानामानन्दप्रथनः शुभः । मृकण्डतनयः पूर्वं प्राह पार्थाय पृच्छते

Transliteration

vibhakto bhaktalokānāmānandaprathanaḥ śubhaḥ | mṛkaṇḍatanayaḥ pūrvaṃ prāha pārthāya pṛcchate

Translation

یہ کلام مبارک اور خیرخواہ ہے، جو اہلِ بھکتی میں مسرت پھیلاتا ہے۔ مِرکنڈ کے پُتر (مارکنڈَیَ) نے پہلے، جب پارتھ نے پوچھا، تو یہ باتیں اس سے کہیں۔

Word by Word

• विभक्तः: divided/arranged
• विभक्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वि-भज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)

• भक्तलोकानाम्: of the devotee-people
• भक्तलोकानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: भक्त (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive); बहुवचन; समासः—भक्ताश्च ते लोकाः (कर्मधारय)

• आनन्दप्रथनः: spreading of bliss
• आनन्दप्रथनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आनन्द (प्रातिपदिक) + प्रथन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; समासः—आनन्दस्य प्रथनः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• शुभः: auspicious
• शुभः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; विशेषणम्

• मृकण्डतनयः: the son of Mṛkaṇḍu
• मृकण्डतनयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मृकण्डु (प्रातिपदिक) + तनय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; समासः—मृकण्डोः तनयः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• पूर्वम्: formerly/earlier
• पूर्वम्: Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: पूर्वम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (adverb of time)

• प्राह: said
• प्राह: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-आह्/अह् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (perfect); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद

• पार्थाय: to Pārtha (Arjuna)
• पार्थाय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: पार्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative); एकवचन

• पृच्छते: (who) asks/is asking
• पृच्छते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्रच्छ् (धातु)
• Form: लट्-लकार (present); प्रथमपुरुष; एकवचन; आत्मनेपद

Speaker

Sūta (narrating earlier tradition)

Skanda Dialogue

Listener: ṛṣis (framing audience)

Visual Art Cues

Scene: Mārkaṇḍeya, son of Mṛkaṇḍa, speaks auspiciously to Pārtha (Arjuna) who asks; the teaching is portrayed as joy-giving to devotees.

Characters & Entities

• Mārkaṇḍeya
• Mṛkaṇḍa
• Pārtha (Arjuna)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage-wisdom is preserved through saintly transmission, intended to nourish devotees with auspicious joy.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not a single site; the verse frames the authority behind the Revā tīrtha teaching tradition.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it establishes the prior teaching context (Mārkaṇḍeya instructing Arjuna).