Home›Skanda Purana›Avanti Khanda›Reva Khanda›Adhyaya 231›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

Devanagari script

श्रीसूत उवाच । तथैव तीर्थस्तबकान् वक्ष्येऽहमृषिसत्तमाः । यैस्तु तीर्थावलीगुम्फः पूर्वोक्तैरेकतः कृतः

Transliteration

śrīsūta uvāca | tathaiva tīrthastabakān vakṣye'hamṛṣisattamāḥ | yaistu tīrthāvalīgumphaḥ pūrvoktairekataḥ kṛtaḥ

Translation

شری سوت نے کہا: اسی طرح، اے بہترین رِشیو، میں تیرتھوں کے ‘گچھّوں’ کا بیان کروں گا، جن کے ذریعے پہلے بتائی گئی تیرتھاوَلی کی مالا ایک ہی کل کے طور پر گُندھی جاتی ہے۔

Word by Word
श्रीसूतःthe venerable Sūta
श्रीसूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + सूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; समासः—श्रीमान् सूतः (कर्मधारय)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect); प्रथमपुरुष (3rd person); एकवचन; परस्मैपद
तथाthus/in the same way
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक
एवindeed
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis)
तीर्थस्तबकान्clusters/groups of tīrthas
तीर्थस्तबकान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक) + स्तबक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative); बहुवचन; समासः—तीर्थाणां स्तबकान् (षष्ठी-तत्पुरुष)
वक्ष्येI will describe
वक्ष्ये:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट्-लकार (simple future); उत्तमपुरुष (1st person); एकवचन; परस्मैपद
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
ऋषिसत्तमाःO best of sages
ऋषिसत्तमाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन; सम्बोधनार्थे; समासः—ऋषीणां सत्तमाः (षष्ठी-तत्पुरुष)
यैःby which/with which
यैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; बहुवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोध (particle: but/indeed)
तीर्थावलीगुम्फःthe weaving/arrangement of the tīrtha-series
तीर्थावलीगुम्फः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थावली (प्रातिपदिक) + गुम्फ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; समासः—तीर्थावल्याः गुम्फः (षष्ठी-तत्पुरुष)
पूर्वोक्तैःby the previously mentioned (ones)
पूर्वोक्तैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक) + उक्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; बहुवचन; समासः—पूर्वं उक्तैः (कर्मधारय)
एकतःon one side/at one place
एकतः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएकतः (अव्यय)
Formअव्यय; देश/पक्ष-वाचक (adverb: on one side/at one place)
कृतःmade/compiled
कृतः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि (past passive participle) — ‘made/done’ (agreeing with गुम्फः)
Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Tīrtha-stabaka of Revā

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: ṛṣi-sattamāḥ (best of sages)

Visual Art Cues

Scene: Sūta addresses the sages, promising to describe ‘clusters of tīrthas’ that bind the earlier list into a single garland.

Characters & Entities
S
Sūta
Ṛ
Ṛṣis (Sages)
R
Revā (Narmadā)

FAQs

Sacred geography is not random; tīrthas are presented as meaningful groupings that guide pilgrimage and contemplation.

The broader Revā tīrtha network; the verse introduces their organized ‘clusters’.

None directly; it is a narrative transition announcing a structured listing of tīrthas.

←Previous Verse
Next Verse→