Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 3

Devanagari script

इयं पुण्या सरिच्छ्रेष्ठा रेवा विश्वैकपावनी । रुद्रदेहसमुद्भूता सर्वभूताभयप्रदा

Transliteration

iyaṃ puṇyā saricchreṣṭhā revā viśvaikapāvanī | rudradehasamudbhūtā sarvabhūtābhayapradā

Translation

یہ رِیوا نہایت مقدّس ہے—دریاؤں میں افضل، عالم کی یکتا پاک کرنے والی؛ رُدر کے اپنے جسم سے پیدا ہوئی، اور تمام جانداروں کو بےخوفی عطا کرنے والی ہے۔

Word by Word

• इयम्: this (she)
• इयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• पुण्या: holy, meritorious
• पुण्या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (adjective)

• सरित्-श्रेष्ठा: best of rivers
• सरित्-श्रेष्ठा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सरित् (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): 'सरितां श्रेष्ठा'

• रेवा: Reva (Narmadā)
• रेवा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रेवा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• विश्व-एक-पावनी: the sole purifier of the world
• विश्व-एक-पावनी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक) + एक (प्रातिपदिक) + पावनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): 'विश्वस्य एकपावनी' = purifier of the whole world

• रुद्र-देह-समुद्भूता: arisen from Rudra’s body
• रुद्र-देह-समुद्भूता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक) + देह (प्रातिपदिक) + समुद्भूत (कृदन्त; सम्+उद्+√भू)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (past passive participle) 'समुद्भूत' = arisen; षष्ठी-तत्पुरुष: 'रुद्रदेहात् समुद्भूता'

• सर्व-भूत-अभय-प्रदा: giver of fearlessness to all beings
• सर्व-भूत-अभय-प्रदा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + भूत (प्रातिपदिक) + अभय (प्रातिपदिक) + प्रदा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; चतुर्थी-तत्पुरुष/उपपद-समास: 'सर्वभूतेभ्यः अभयं प्रददाति'

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa/Sauti)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: river

Visual Art Cues

Scene: A luminous river-goddess Revā/Narmadā flows from Rudra’s body; Rudra stands serene, ash-smeared, with matted locks; beings on both banks—humans, animals, birds—receive ‘abhaya’ as a radiant aura; tīrtha-ghāṭas and śaiva liṅgas appear along the banks.

Characters & Entities

• Revā
• Rudra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A tīrtha is not merely geography; Revā is presented as Śaiva sacred power—purifying, protecting, and granting fearlessness.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Revā/Narmadā as a divine river-tīrtha, revered across her entire course.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is stated; the verse establishes theological identity and the spiritual fruit (purification and abhaya).