Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 6

Devanagari script

पठितैश्च श्रुतैर्वापि तस्माद्बहुतरं भवेत् । सत्रयाजी फलं यत्र लभते द्वादशाब्दिकम्

Transliteration

paṭhitaiśca śrutairvāpi tasmādbahutaraṃ bhavet | satrayājī phalaṃ yatra labhate dvādaśābdikam

Translation

اسے پڑھنے یا سننے سے اس کا پھل اس سے بھی بڑھ جاتا ہے۔ یہاں بارہ برس کے سَتر یَجْی کے برابر ثواب حاصل ہوتا ہے۔

Word by Word

• पठितैः: by (things) read / by readings
• पठितैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पठित (कृदन्त; √पठ् धातु)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः (करण), बहुवचनम्; भूतकृदन्त (क्त) ‘पठित’

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)

• श्रुतैः: by (things) heard / by hearings
• श्रुतैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: श्रुत (कृदन्त; √श्रु धातु)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः (करण), बहुवचनम्; भूतकृदन्त (क्त) ‘श्रुत’

• वा: or
• वा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक अव्यय (particle: or)

• अपि: also/even
• अपि: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अपि-कारक अव्यय (particle: also/even)

• तस्मात्: from that; therefore
• तस्मात्: Apadana (Ablative/अपादान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे पञ्चमी-विभक्तिः (अपादान), एकवचनम्; सर्वनाम

• बहुतरम्: greater; more
• बहुतरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: बहुतर (प्रातिपदिक; ‘बहु’ तर्हि-तुलनात्मक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तुलनात्मक-विशेषण (comparative)

• भवेत्: would be / may become
• भवेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• सत्रयाजी: a performer of a satra-sacrifice
• सत्रयाजी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सत्र + याजिन् (प्रातिपदिक; √यज् धातु-निन् प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (सत्रस्य याजी)

• फलम्: fruit; result
• फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक/सम्बन्धबोधक अव्यय (relative adverb: where)

• लभते: obtains
• लभते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √लभ् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमानकालः), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्

• द्वादशाब्दिकम्: (fruit) of twelve years
• द्वादशाब्दिकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: द्वादश + आब्दिक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (द्वादश-अब्दानां सम्बन्धि)

Speaker

Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā/Narmadā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A sage recites the Revā-māhātmya to attentive devotees on a Narmadā riverbank; in the background, a symbolic śrauta satra-yajña fire-altar appears as a faint vision, indicating ‘yajña-tulya’ merit through hearing.

Characters & Entities

• Satra-yajña

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic devotion (reading/hearing) can confer immense merit, equated with long and demanding Vedic sacrificial undertakings.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Narmadā-centered teaching is being glorified; the ‘here’ refers to the fruit of Narmadā-carita within Revā Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Paṭha (recitation/reading) and śravaṇa (hearing) of the sacred account are promoted; a comparison is made to satra-yajña merit.