Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 24

Devanagari script

नर्मदासर्वतीर्थेषु स्नाने दाने च यत्फलम् । तत्फलं समवाप्नोति स नरो नात्र संशयः

Transliteration

narmadāsarvatīrtheṣu snāne dāne ca yatphalam | tatphalaṃ samavāpnoti sa naro nātra saṃśayaḥ

Translation

نَرمدا کے تمام تیرتھوں میں اشنان اور دان سے جو پھل حاصل ہوتا ہے، وہی پھل وہ انسان پا لیتا ہے؛ اس میں کوئی شک نہیں۔

Word by Word

• नर्मदा: of Narmadā
• नर्मदा: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: नर्मदा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; समासाङ्ग

• सर्वतीर्थेषु: in all (her) sacred fords/places
• सर्वतीर्थेषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (सर्वाणि तीर्थानि), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; अधिकरणार्थे

• स्नाने: in bathing
• स्नाने: Adhikarana (Domain/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरणे (in bathing)

• दाने: in giving (charity)
• दाने: Adhikarana (Domain/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरणे (in giving)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• यत्: whatever
• यत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; फलम् इति विशेषणम् (relative)

• फलम्: fruit/result
• फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; फलम् इति विशेषणम् (correlative)

• फलम्: fruit/result
• फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• समवाप्नोति: attains/obtains fully
• समवाप्नोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-अव-आप् (धातु)
• Form: लट्-लकार (present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम

• नरः: a man/person
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• न: not
• न: Pratishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय (negation particle)

• अत्र: here/in this matter
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• संशयः: doubt
• संशयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संशय (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

Speaker

Deductive (Revākhaṇḍa narrative voice; traditionally Sūta/Lomaharṣaṇa conveying the Māhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Narmadā-sarva-tīrtha (collective)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A symbolic montage: multiple Narmadā ghāṭas and tīrthas appear as vignettes around a central act of gifting the Narmadā manuscript; streams of light connect the gift to each tīrtha, signifying equal merit.

Characters & Entities

• Narmadā
• Tīrthas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage acts—snāna and dāna—performed in the Narmadā tīrtha network are affirmed as surely fruit-bearing.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

All tīrthas along the Narmadā (Revā) river.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (ritual bathing) and dāna (charity) at Narmadā tīrthas.