Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 65
Devanagari script
नावमन्तर्जले दृष्ट्वा निशीथे स्वर्णसंभृताम् । दृष्ट्वा तु सोमशर्माणमुत्सङ्गे कृतमस्तकम्
Transliteration
nāvamantarjale dṛṣṭvā niśīthe svarṇasaṃbhṛtām | dṛṣṭvā tu somaśarmāṇamutsaṅge kṛtamastakam
Translation
آدھی رات کو بیچ پانی میں سونے سے لدی کشتی دیکھی، اور سوماشَرما کو دیکھا کہ وہ گود میں سر رکھے پڑا تھا۔
Word by Word
नावम्boat
नावम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनौ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
अन्तर्जलेin the water
अन्तर्जले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर् (उपसर्ग/अव्यय) + जल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; अव्ययीभाव-समास (अन्तः + जले)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वकाले क्रिया
निशीथेat midnight
निशीथे:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootनिशीथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
स्वर्णसंभृताम्filled with gold
स्वर्णसंभृताम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वर्ण (प्रातिपदिक) + संभृत (कृदन्त, क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण (संभृत = filled/collected)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वकाले क्रिया
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेषार्थक
सोमशर्माणम्Somaśarman
सोमशर्माणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसोमशर्मन् (प्रातिपदिक, नाम)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
उत्सङ्गेin the lap
उत्सङ्गे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootउत्सङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
कृतमस्तकम्with (his) head placed (on the lap)
कृतमस्तकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत (कृ, धातु; क्त) + मस्तक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; समासार्थः—कृतं मस्तकं यस्य (head placed/made)
Speaker
Narrator (Purāṇic narrator in Revā Khaṇḍa context)
Visual Art Cues
Scene: A moonless midnight sea; a small boat in mid-water piled with gold; Somaśarmā asleep with his head resting in Sahadeva’s lap—an intimate trust amid ominous darkness.
Characters & Entities
S
SomaśarmāFAQs
Trust and vulnerability are highlighted—when dharma (faithfulness) sleeps, adharma can seize opportunity.
No specific tīrtha is named in this line; it is part of a Revā Khaṇḍa narrative sequence.
None.