Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 49

Devanagari script

लिङ्गं प्रतिष्ठितं तत्र भारभूतेति विश्रुतम् । मृतांस्तान् वै द्विजान् दृष्ट्वा ब्रह्महत्या निराकृता

Transliteration

liṅgaṃ pratiṣṭhitaṃ tatra bhārabhūteti viśrutam | mṛtāṃstān vai dvijān dṛṣṭvā brahmahatyā nirākṛtā

Translation

وہاں ایک لنگم قائم کیا گیا، جو 'بھارہ بھوت' کے نام سے مشہور ہوا۔ ان برہمنوں کو مردہ دیکھ کر، برہم ہتیا کا گناہ ختم ہو گیا۔

Word by Word

• लिङ्गम्: the linga
• लिङ्गम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; अत्र प्रथमा (कर्ता)

• प्रतिष्ठितम्: established
• प्रतिष्ठितम्: Karta (Subject-complement/विशेषण)
• Type: Verb
• Root: प्रति-√स्था (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'liṅgam' इत्यस्य विशेषणम्

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Place/देशाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb: 'there')

• भारभूत: Bhārabhūta
• भारभूत: Karta (Name/संज्ञा)
• Type: Noun
• Root: भारभूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; इति-शब्देन नामनिर्देशः

• इति: thus (called)
• इति: Sambandha (Quotation marker/इति)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/नामनिर्देशक-अव्यय (quotative particle)

• विश्रुतम्: well-known
• विश्रुतम्: Karta (Subject-complement/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विश्रुत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √श्रु with वि)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; 'liṅgam' इत्यस्य विशेषणम्

• मृतान्: dead
• मृतान्: Karma (Object-modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मृत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √मृ)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन; विशेषणम् (to 'dvijān')

• तान्: those
• तान्: Karma (Object-determiner/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन; विशेषणम् (to 'dvijān')

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Emphasis/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

• द्विजान्: brahmins
• द्विजान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-कृदन्त (gerund), अर्थः—'having seen'

• ब्रह्महत्या: the sin of brahmin-slaying
• ब्रह्महत्या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्महत्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• निराकृता: removed/warded off
• निराकृता: Karta (Subject-complement/विशेषण)
• Type: Verb
• Root: निर्-√कृ (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'brahmahatyā' इत्यस्य विशेषणम्

Speaker

Narrator

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Bhārabhūta/Bhārabhūteśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Not specified in excerpt

Visual Art Cues

Scene: A liṅga is established, famed as Bhārabhūta; the sight of the brāhmaṇa youths ‘as if dead’ becomes the very occasion by which brahmahatyā is nullified—transforming tragedy into sanctity.

Characters & Entities

• Śiva-liṅga
• Bhārabhūta (liṅga name)
• Brahmahatyā
• Dvija

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Contact with a Śiva-tīrtha and the स्थापना of a liṅga signifies purification—grave sin is said to be dispelled by divine grace.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Bhārabhūteśvara/Bhārabhūta liṅga site is explicitly presented as a sanctifying tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Liṅga-pratiṣṭhā (establishing a liṅga) is implied as the sacred act marking the site’s renown and purificatory power.