Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 5

अग्निहोत्रं तथा यज्ञाः पशुबन्धास्तथेष्टयः । इति देवर्णं प्रोक्तं शृणु मानुष्यकं ततः

agnihotraṃ tathā yajñāḥ paśubandhāstatheṣṭayaḥ | iti devarṇaṃ proktaṃ śṛṇu mānuṣyakaṃ tataḥ

اگنی ہوترا، یَجْن، پشو بندھ اور دیگر اِشْٹی کرم—یہی ‘دیوا رِن’ (دیوتاؤں کا قرض) کہا گیا ہے۔ اب انسانی قرض کے بارے میں سنو۔

अग्निहोत्रम्Agnihotra rite
अग्निहोत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअग्निहोत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (अग्नेः होत्रम्)
तथाalso/likewise
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अनुक्रमसूचक (also/likewise)
यज्ञाःsacrifices
यज्ञाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
पशुबन्धाःanimal-tethering/animal-sacrifice rites
पशुबन्धाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपशु + बन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पशोः बन्धः)
तथाalso
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अनुक्रमसूचक
इष्टयःoblations/offerings (iṣṭis)
इष्टयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यर्थक-निदर्शन (quotative/thus)
देवर्णम्debt to the gods
देवर्णम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव + ऋण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानां ऋणम्)
प्रोक्तम्declared/said
प्रोक्तम्:
Karma (Predicate complement/कर्म)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु) → प्रोक्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; कर्मणि-प्रयोगे ‘said/declared’
शृणुhear/listen
शृणु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मानुष्यकम्the human (debt)
मानुष्यकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमानुष्यक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेष्य-रूपेण (human-related [debt])
ततःthereafter
ततः:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/अनन्तर (thereafter/then)

Unspecified in snippet (contextual narrator within Revā Khaṇḍa)

Tirtha: Ṛṇamocana-tīrtha (implied in the surrounding passage)

Type: tirtha

Scene: A gṛhastha before a sacred fire performs agnihotra; nearby are implements of iṣṭi/yajña, with a calm teacher explaining ‘deva-ṛṇa’.

A
Agnihotra
Y
Yajña
D
Deva-ṛṇa

FAQs

Worship and sacrifice are framed as repayment of one’s obligation to the divine order (deva-ṛṇa).

Not a site-specific verse; it provides doctrinal framing within the Revā Khaṇḍa’s tīrtha-oriented discourse.

Agnihotra and yajñas (including iṣṭis/oblations and paśubandha-type rites as described in traditional ritual lists).