Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 42

अपश्यं संवृतां नारीं सर्वाभरणभूषिताम् । दृष्ट्वा तां पतितो भूमौ जयस्वेति ब्रुवंस्ततः

apaśyaṃ saṃvṛtāṃ nārīṃ sarvābharaṇabhūṣitām | dṛṣṭvā tāṃ patito bhūmau jayasveti bruvaṃstataḥ

میں نے ایک پردہ پوش عورت کو دیکھا جو ہر طرح کے زیوروں سے آراستہ تھی۔ اسے دیکھ کر میں زمین پر گر پڑا اور پھر پکار اٹھا: "جئے ہو!"

अपश्यम्I saw
अपश्यम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपश् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन
संवृताम्covered/veiled
संवृताम्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + वृ (धातु) → संवृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; नारीम् इति विशेष्यस्य विशेषण
नारीम्a woman
नारीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनारी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सर्वाभरणभूषिताम्adorned with all ornaments
सर्वाभरणभूषिताम्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + आभरण + भूषित (कृदन्त-प्रातिपदिक); घटक: सर्व (विशेषण) + आभरण (नपुं) + भूषित (क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (सर्वैः आभरणैः भूषिता)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)
ताम्her
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पतितःfallen
पतितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपत् (धातु) → पतित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अहम् (अध्याहृत) इति कर्तृविशेषण
भूमौon the ground
भूमौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
जयस्वbe victorious
जयस्व:
Kriya (Speech act/क्रिया)
TypeVerb
Rootजि (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्तिसूचक (quotative particle)
ब्रुवन्saying
ब्रुवन्:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु) → ब्रुवत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि (while saying)
ततःthen/thereupon
ततः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/कालवाचक (thereupon/from then)

Narrator (a devotee/traveler) to a King (rājan)

Tirtha: Revā (Narmadā) tīrtha vicinity

Type: kshetra

Listener: Purāṇic audience (unspecified)

Scene: A veiled woman (Devī) glittering with ornaments stands radiant; the narrator collapses in full prostration, uttering ‘Jaya!’—a tableau of surrender and auspicious victory.

D
Devī (implied)
S
Sarvābharaṇa (ornaments)

FAQs

True reverence expresses itself through humility—prostration and praise before the manifested Divine Mother.

The Revā Khaṇḍa setting frames the event within the sacred Narmadā region; no specific tīrtha is named here.

Namaskāra (falling/prostrating) and stuti are shown as appropriate devotional responses.