Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 26

Devanagari script

जय देवपते श्रीमन्साक्षाद्ब्रह्म सनातन । तव लोकाः शरीरस्थास्त्वं गतिः परमेश्वर

Transliteration

jaya devapate śrīmansākṣādbrahma sanātana | tava lokāḥ śarīrasthāstvaṃ gatiḥ parameśvara

Translation

جَے ہو، اے دیوتاؤں کے پتی، اے شریمان! تو خود سَناتن برہمن ہے۔ سب جہان تیرے ہی جسم میں قائم ہیں؛ اے پرمیشور، تو ہی اعلیٰ پناہ اور آخری منزل ہے۔

Word by Word

• जय: hail!
• जय: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Indeclinable
• Root: जय (अव्यय/निपात)
• Form: अव्यय; निपात (exclamation)

• देवपते: O lord of the gods
• देवपते: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (देवानां पतिः)

• श्रीमान्: O glorious one
• श्रीमान्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: श्री (प्रातिपदिक) + मतुप् (प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन (हे श्रीमन्); मतुपन्त

• साक्षात्: directly, manifestly
• साक्षात्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: साक्षात् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• ब्रह्म: O Brahman / the Absolute
• ब्रह्म: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सम्बोधन/प्रथमा-एकवचन (हे ब्रह्म / ब्रह्म); अकारान्त-रूप

• सनातन: O eternal one
• सनातन: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: सनातन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• तव: your
• तव: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम

• लोकाः: worlds
• लोकाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• शरीरस्थाः: situated in (your) body
• शरीरस्थाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: शरीर (प्रातिपदिक) + स्थ (स्था-धातु, क्त; कृदन्त/प्रातिपदिकवत्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (शरीरे स्थाः)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• गतिः: refuge/goal
• गतिः: Pradhana (Predicate nominative/प्रथमान्त-विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• परमेश्वर: O Supreme Lord
• परमेश्वर: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: परम (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (परमः ईश्वरः)

Speaker

A devotee/praiser in the Revā-khaṇḍa narrative (speaker not explicitly named in the excerpt)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The devotee proclaims the Lord as eternal Brahman; behind the reclining form, a subtle cosmic panorama appears—worlds, beings, and elements nested within the deity’s aura/body.

Characters & Entities

• Parameśvara
• Brahman
• Lokāḥ (worlds)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Supreme Lord is both immanent (holding all worlds within Himself) and transcendent (the final gati/refuge).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse occurs within Revā-khaṇḍa, aligning devotion with the sanctity of the Revā (Narmadā) tīrtha landscape.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; the emphasis is theological praise and surrender.