Home›Skanda Purana›Avanti Khanda›Reva Khanda›Adhyaya 193›Shloka 54
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 54

Devanagari script

तान्विवेश स विश्वात्मा पुनस्तद्रूपमास्थितः । नरेण सार्धं यत्ताभिर्दृष्टपूर्वमरिन्दम

Transliteration

tānviveśa sa viśvātmā punastadrūpamāsthitaḥ | nareṇa sārdhaṃ yattābhirdṛṣṭapūrvamarindama

Translation

وہ کُلّی آتما سب میں داخل ہو گیا؛ پھر اسی صورت کو اختیار کرکے—اے دشمنوں کو دبانے والے—وہ اُن اپسراؤں کے سامنے پہلے کی طرح، اُس مرد کے ساتھ ظاہر ہوا۔

Word by Word
तान्them
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), बहुवचनम्; सर्वनाम-रूपम् (pronoun)
विवेशentered
विवेश:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootविश् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्
विश्वात्माthe universal Self
विश्वात्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्व + आत्मन् (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः (viśvaḥ ātmā yasya/viśva-ātmā)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (adverb)
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (rūpam इति पदस्य)
रूपम्form
रूपम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
आस्थितःhaving assumed
आस्थितः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootआ-स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्तः (past participle), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्तरि प्रयोगः (having assumed)
नरेणwith the man
नरेण:
Sahakāraka (Accompaniment/सह)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण/सह), एकवचनम्
सार्धम्together with
सार्धम्:
Sambandha (Association/संबन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसार्धम् (अव्यय)
Formअव्ययम्; सहार्थक-निपातः (particle meaning 'together with')
यत्which/that
यत्:
Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)
ताभिःby them (those women)
ताभिः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; सर्वनाम-रूपम्
दृष्टपूर्वम्seen before/previously seen
दृष्टपूर्वम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदृष्ट + पूर्व (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (दृष्टं पूर्वं यस्य/पूर्वं दृष्टम्)
अरिन्दमO subduer of enemies
अरिन्दम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअरि + दम (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (अरिं दमयति इति)
Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narration within Revākhaṇḍa; specific speaker not explicit in the snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā) tirtha-region (contextual)

Type: river

Skanda Dialogue

Listener: A king addressed as 'arindama/nṛpasattama' (contextual)

Visual Art Cues

Scene: The Universal Self re-enters the celestial women and then re-assumes the previously witnessed form, appearing again with the man; a moment of sudden divine recognition in a riverine sacred setting.

Characters & Entities
V
Viśvātmā
A
Apsarās/Tridaśayoṣitas (implied)
N
Nara (a man; unspecified)

FAQs

The Lord can pervade all existence and yet reveal a chosen form for the sake of devotees’ recognition and instruction.

Not specified in this verse; it remains within the Revā Khaṇḍa narrative environment.

None in this verse.

←Previous Verse
Next Verse→