Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 31

Devanagari script

स्तुवन्ति चेमे मुनयस्तवेश देहे स्थितास्त्वन्महिमानमग्र्यम् । त्वामीशितारं जगतामनन्तं यजन्ति यज्ञैः किल यज्ञिनोऽमी

Transliteration

stuvanti ceme munayastaveśa dehe sthitāstvanmahimānamagryam | tvāmīśitāraṃ jagatāmanantaṃ yajanti yajñaiḥ kila yajñino'mī

Translation

اے پروردگار! یہ رشی، جو جسمانی زندگی میں یہاں مقیم ہیں، تیری اعلیٰ ترین عظمت کی ستائش کرتے ہیں۔ تو تمام جہانوں کا لامتناہی حاکم ہے؛ یجمان لوگ مقدّس یَجْنوں کے ذریعے یقیناً تیری عبادت کرتے ہیں۔

Word by Word

• स्तुवन्ति: they praise
• स्तुवन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्तु (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• च: and
• च: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय

• इमे: these
• इमे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), बहुवचन

• मुनयः: sages
• मुनयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), बहुवचन

• तव: your
• तव: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन

• ईश: O Lord
• ईश: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• देहे: in (your) body
• देहे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: देह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन

• स्थिताः: situated, abiding
• स्थिताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• त्वत्: of/from you
• त्वत्: Sambandha (Genitive-like/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पञ्चमी (अपादान), एकवचन; 'from you/than you' (as first member in compound)

• महिमानम्: greatness, glory
• महिमानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महिमन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

• अग्र्यम्: supreme, foremost
• अग्र्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अग्र्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; विशेषण (महिमानम्)

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया (कर्म), एकवचन

• ईशितारम्: ruler, lord
• ईशितारम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ईश् (धातु) → ईशितृ (प्रातिपदिक; तृ-प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

• जगताम्: of the worlds
• जगताम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन

• अनन्तम्: endless, infinite
• अनन्तम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ (नञ्) + अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; विशेषण (त्वाम्/ईशितारम्)

• यजन्ति: they worship/sacrifice to
• यजन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: यज् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• यज्ञैः: with sacrifices
• यज्ञैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन

• किल: indeed
• किल: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: किल (अव्यय)
• Form: निपात (particle: indeed/truly)

• यज्ञिनः: sacrificers, ritualists
• यज्ञिनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यज्ञिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), बहुवचन

• अमी: these
• अमी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), बहुवचन

Speaker

Devotees/Sages (collective stuti within Revā Khaṇḍa narrative)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-kṣetra (general)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: An āśrama by a river: sages seated with palm-leaf texts chanting stuti; nearby a yajña-śālā with sacred fire, ladles, and ritualists offering oblations to the unseen Lord who pervades all.

Characters & Entities

• Viṣṇu
• muni
• yajña

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

God’s supremacy is affirmed: sages and ritualists alike praise and worship the Infinite Lord as the true ruler of all worlds.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Revā (Narmadā) sacred region is the setting; the verse functions as a devotional stuti within the Revā Khaṇḍa’s tīrtha-mahātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Yajña (sacrificial worship) is referenced as a mode of devotion, though no specific rite-details are prescribed in this verse.