Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 35

किं कार्यमित्येव विचिन्तयित्वा वाराहरूपोऽभवदद्भुताङ्गः । महाघनाम्भोधरतुल्यवर्चाः प्रलम्बमालाम्बरनिष्कमाली

kiṃ kāryamityeva vicintayitvā vārāharūpo'bhavadadbhutāṅgaḥ | mahāghanāmbhodharatulyavarcāḥ pralambamālāmbaraniṣkamālī

یہ سوچ کر کہ ‘کیا کرنا چاہیے؟’ اُس نے حیرت انگیز اعضا والے ورَاہ کا روپ دھارا۔ اُس کی تابانی گھنے سیاہ بارانی بادل جیسی تھی؛ وہ لمبی مالا، پوشاک اور سنہری زیورات سے آراستہ تھا۔

किम्what
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम
कार्यम्task/duty
कार्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘कर्तव्य’ अर्थे
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय (उद्धरण/वाक्यसमाप्तिसूचक) = quotative particle
एवindeed/just
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (निपात) = emphatic particle
विचिन्तयित्वाhaving thought/considered
विचिन्तयित्वा:
Kriya (Non-finite verb/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootवि-√चिन्त् (धातु)
Formक्त्वान्त (अव्ययकृदन्त) = gerund; ‘विचार्य’
वाराहरूपः(one) of boar-form
वाराहरूपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवाराह (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (वाराहस्य रूपः); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अभवत्became
अभवत्:
Kriya (Main verb)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत) = imperfect; प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अद्भुताङ्गःof wondrous limbs
अद्भुताङ्गः:
Karta (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootअद्भुत (प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (अद्भुतम् अङ्गं यस्य/अद्भुताङ्गः); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
महाघनgreat/dense
महाघन:
Sambandha (Compound member)
TypeAdjective
Rootमहा (अव्यय/उपसर्गवत्) + घन (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (महान् घनः); पुंलिङ्ग/नपुंसक-प्रातिपदिक; समासपूर्वपद (अगले समास में)
अम्भोधरcloud (water-bearer)
अम्भोधर:
Sambandha (Compound member)
TypeNoun
Rootअम्भस् (प्रातिपदिक) + धर (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (अम्भसः धरः) = ‘मेघः’; पुंलिङ्ग; समासपूर्वपद (अगले समास में)
तुल्यequal to
तुल्य:
Sambandha (Compound member)
TypeAdjective
Rootतुल्य (प्रातिपदिक)
Formविशेषण; समासपूर्वपद (अगले समास में)
वर्चाःhaving splendor like a massive cloud
वर्चाः:
Karta (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootवर्चस् (प्रातिपदिक)
Formसमास: महाघन-अम्भोधर-तुल्य-वर्चस् (बहुपद-तत्पुरुष/कर्मधारयार्थ); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
प्रलम्बमालाa long garland
प्रलम्बमाला:
Sambandha (Compound member)
TypeNoun
Rootप्रलम्ब (प्रातिपदिक) + माला (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (प्रलम्बा माला); स्त्रीलिङ्ग; समासपूर्वपद (अगले समास में)
अम्बरgarment
अम्बर:
Sambandha (Compound member)
TypeNoun
Rootअम्बर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; समासपूर्वपद (अगले समास में)
निष्कgold ornament/necklet
निष्क:
Sambandha (Compound member)
TypeNoun
Rootनिष्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; समासपूर्वपद (अगले समास में)
मालीwearing a long garland, garment, and gold ornaments
माली:
Karta (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootमालिन् (प्रातिपदिक)
Formसमास: प्रलम्बमाला-अम्बर-निष्क-मालिन् (बहुपद-तत्पुरुषार्थ ‘एतैः युक्तः’); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण

Unspecified narrator (within Revā Khaṇḍa context)

Tirtha: Revā (Narmadā) tīrtha-zone (contextual)

Type: river

Scene: The deity, after pondering what must be done, becomes Varāha—wondrous-bodied, dark as a raincloud, adorned with long garland, garments, and golden ornaments.

V
Varāha

FAQs

When restoration is needed, the Divine takes an appropriate form—avatarhood as compassionate response to cosmic crisis.

No specific tirtha is named in this verse; it is an avatāra-centered cosmological episode within the Revā Khaṇḍa.

None in this verse.