Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 31

Devanagari script

सिद्धिं कीर्तिं रतिं ब्राह्मीं कालरात्रिमयोनिजाम् । तामेवाहं तदात्यन्तमीश्वरान्तिकमास्थिताम्

Transliteration

siddhiṃ kīrtiṃ ratiṃ brāhmīṃ kālarātrimayonijām | tāmevāhaṃ tadātyantamīśvarāntikamāsthitām

Translation

میں نے اُسے سِدھی، کیرتی، رَتی، برہمی اور کالراتری—اَیونِجا، اَجنمی—ہی کے طور پر پہچانا؛ اور تب میں نے اُسے رب کے عین قریب پوری طرح مقیم دیکھا۔

Word by Word

• सिद्धिम्: accomplishment, siddhi
• सिद्धिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Feminine, Accusative singular)

• कीर्तिम्: fame
• कीर्तिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कीर्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Feminine, Accusative singular)

• रतिम्: delight, love
• रतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Feminine, Accusative singular)

• ब्राह्मीम्: Brahmī; pertaining to Brahmā
• ब्राह्मीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: ब्राह्मी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्/नाम (Feminine, Accusative singular)

• कालरात्रिमयोनिजाम्: Kālarātri, the un-born (not from a womb)
• कालरात्रिमयोनिजाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: काल-रात्रि-अयोनिजा (प्रातिपदिक; काल + रात्रि + अयोनिजा)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (Feminine, Accusative singular)

• ताम्: her
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Feminine, Accusative singular)

• एव: indeed, just
• एव: Sambandha (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात (particle of emphasis)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (1st person pronoun, Nominative singular)

• तदा: then
• तदा: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

• अत्यन्तम्: exceedingly, completely
• अत्यन्तम्: Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्यन्त (अव्यय/नपुंसक-प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverb: exceedingly)

• ईश्वरान्तिकम्: near the Lord
• ईश्वरान्तिकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर-अन्तिक (प्रातिपदिक; ईश्वर + अन्तिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (अन्तिकम् = समीपम्) (Neuter, Accusative singular)

• आस्थिताम्: having approached/standing near
• आस्थिताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: आ-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रातिपदिक: आस्थित)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (Feminine, Accusative singular; 'having taken/attained')

Speaker

Unspecified narrator (within Revā Khaṇḍa context; likely a ṛṣi/narrator describing a vision)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā) tirtha milieu (general)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: The seer ‘recognizes’ Devī through a cascade of names: gentle auspicious forms and the fierce Kālarātri, all shown as one Devī standing close to Īśvara.

Characters & Entities

• Siddhi
• Kīrti
• Rati
• Brāhmī
• Kālarātri
• Īśvara
• Devī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine power manifests as both gentle blessings (siddhi, kīrti, rati) and awe-inspiring time (kālarātri), always inseparable from the Lord.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not specified in this verse; it is doctrinal identification of Devī within the Revā Khaṇḍa narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a recognition (pratyabhijñā) of Devī’s forms.