Home›Skanda Purana›Avanti Khanda›Reva Khanda›Adhyaya 18›Shloka 6
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 6

Devanagari script

समावृताङ्गः स बभूव देवः संवर्तकोनाम गणः स रौद्रः । प्रवर्षमाणो जगदप्रमाणमेकार्णवं सर्वमिदं चकार

Transliteration

samāvṛtāṅgaḥ sa babhūva devaḥ saṃvartakonāma gaṇaḥ sa raudraḥ | pravarṣamāṇo jagadapramāṇamekārṇavaṃ sarvamidaṃ cakāra

Translation

وہ دیوتا سراسر ڈھک گیا—وہ رَودْر گن جس کا نام سَموَرتک تھا۔ بے اندازہ بارش برساتے ہوئے اس نے ساری کائنات کو ایک ہی مہاسَمندر بنا دیا۔

Word by Word
समावृताङ्गःwith body enveloped
समावृताङ्गः:
Visheshana
TypeAdjective
Rootसम्-आ-वृत् (धातु) + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘whose body is covered/enveloped’
सःhe
सः:
Karta
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
बभूवbecame
बभूव:
Kriya (Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
देवःthe god
देवः:
Karta (Apposition to सः)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
संवर्तकSaṃvartaka (name)
संवर्तक:
Karta (Apposition)
TypeNoun
Rootसम्-वृत् (धातु) → संवर्तक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम (proper name)
नामby name
नाम:
Sambandha (Name-marker)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय—नामनिर्देशक (indeclinable used to mark ‘by name’)
गणःa host / group
गणः:
Karta (Apposition)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सःhe
सः:
Karta
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
रौद्रःfierce / terrible
रौद्रः:
Visheshana
TypeAdjective
Rootरौद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
प्रवर्षमाणःpouring down (rain)
प्रवर्षमाणः:
Visheshana (to subject)
TypeAdjective
Rootप्र-वृष् (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शानच्), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘raining forth’
जगत्the world
जगत्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
अप्रमाणम्immeasurable
अप्रमाणम्:
Visheshana (to जगत्)
TypeAdjective
Rootअ-प्रमाण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण—‘immeasurable/limitless’
एकार्णवम्into a single ocean
एकार्णवम्:
Karma-predicative (Object complement)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक) + अर्णव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण—‘one ocean (as a single ocean)’
सर्वम्all
सर्वम्:
Visheshana (to इदम्)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण—‘all’
इदम्this (entire thing)
इदम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
चकारmade / turned
चकार:
Kriya
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
Speaker

Śrī Markaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā) narrative frame; Saṃvarta/ekārṇava episode (cosmic)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A fierce divine host named Saṃvartaka becomes fully shrouded; immeasurable rain pours, swallowing all boundaries until the universe becomes a single ocean—ekārṇava, horizonless waters under a storm-dark sky.

Characters & Entities
S
Saṃvartaka (pralaya host)
P
Pralaya
E
Ekārṇava (single cosmic ocean)

FAQs

All multiplicity returns to unity at dissolution; recognizing this, one should seek the imperishable through devotion and dharma.

This verse describes cosmic pralaya; the tīrtha frame remains the Revā Khaṇḍa’s Narmadā-centered glorification.

None.

←Previous Verse
Next Verse→