Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 10

Devanagari script

युधिष्ठिर उवाच । आग्नेयं वारुणं ब्राह्म्यं वायव्यं दिव्यमेव च । किमुक्तं श्रोतुमिच्छामि परं कौतूहलं हि मे

Transliteration

yudhiṣṭhira uvāca | āgneyaṃ vāruṇaṃ brāhmyaṃ vāyavyaṃ divyameva ca | kimuktaṃ śrotumicchāmi paraṃ kautūhalaṃ hi me

Translation

یُدھشٹھِر نے کہا: آگنیہ، وارون، برہمیہ، وایویہ اور نیز دیویہ اسنان—ان کے بارے میں کیا فرمایا گیا ہے؟ میں سننا چاہتا ہوں، کیونکہ میرا اشتیاق بہت ہے۔

Word by Word

• युधिष्ठिरः: Yudhiṣṭhira
• युधिष्ठिरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युधिष्ठिर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Masculine, Nominative, Singular)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन (Perfect, 3rd person singular)

• आग्नेयम्: Agneya [bath]
• आग्नेयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आग्नेय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Accusative, Singular)

• वारुणम्: Vāruṇa [bath]
• वारुणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वारुण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Accusative, Singular)

• ब्राह्म्यम्: Brāhmya [bath]
• ब्राह्म्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Accusative, Singular)

• वायव्यम्: Vāyavya [bath]
• वायव्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वायव्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Accusative, Singular)

• दिव्यम्: divine [bath]
• दिव्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Accusative, Singular)

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय (conjunction)

• किम्: what
• किम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Interrogative pronoun, Accusative, Singular)

• उक्तम्: has been said
• उक्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (PPP: 'said')

• श्रोतुम्: to hear
• श्रोतुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
• Form: तुमुनन्त (Infinitive), अव्ययभाव (indeclinable infinitive)

• इच्छामि: I wish/desire
• इच्छामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: इष् (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन (Present, 1st person singular)

• परम्: great/utmost
• परम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Nom./Acc., Singular)

• कौतूहलम्: curiosity
• कौतूहलम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कौतूहल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Nominative, Singular)

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle/emphasis)

• मे: my/of me
• मे: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (Genitive, Singular)

Speaker

Yudhiṣṭhira

Skanda Dialogue

Listener: Mārkaṇḍeya

Visual Art Cues

Scene: Yudhiṣṭhira, seated respectfully, asks Mārkaṇḍeya about five kinds of baths; palm-leaf manuscripts and ritual items suggest a teaching setting.

Characters & Entities

• Yudhiṣṭhira
• Āgneya-snānā
• Vāruṇa-snānā
• Brāhmya-snānā
• Vāyavya-snānā
• Divya-snānā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma begins with inquiry—seeking precise teaching about rituals before adopting them.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The question arises within the Bhūtīśvara tīrtha discourse of the Revā-khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

A request for authoritative explanation of five snāna categories: Āgneya, Vāruṇa, Brāhmya, Vāyavya, and Divya.