Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 75

Devanagari script

स्नानाद्यैर्विधिवत्तत्र तद्दिने शिवसन्निधौ । हिरण्यं वृषभं धेनुं भूमिं गोमिथुनं हयम्

Transliteration

snānādyairvidhivattatra taddine śivasannidhau | hiraṇyaṃ vṛṣabhaṃ dhenuṃ bhūmiṃ gomithunaṃ hayam

Translation

وہاں ودھی کے مطابق اشنان وغیرہ کرکے، اسی دن شِو کی حضوری میں سونا، بیل، دودھ دینے والی گائے، زمین، مویشیوں کا جوڑا اور گھوڑا دان کرے۔

Word by Word

• स्नानाद्यैः: by bathing and the like
• स्नानाद्यैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: स्नान + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; समासः—स्नान-आदि (bathing etc.)

• विधिवत्: properly, as prescribed
• विधिवत्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: विधिवत् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (दिने इत्यस्य)

• दिने: on the day
• दिने: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दिन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; काल-अधिकरण

• शिवसन्निधौ: in Śiva's presence
• शिवसन्निधौ: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शिव + सन्निधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; समासः—शिव-सन्निधि (in the presence of Śiva)

• हिरण्यम्: gold
• हिरण्यम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: हिरण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• वृषभम्: a bull
• वृषभम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वृषभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• धेनुम्: a milch cow
• धेनुम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: धेनु (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• भूमिम्: land
• भूमिम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भूमि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• गोमिथुनम्: a pair of cattle
• गोमिथुनम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गो + मिथुन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः—गो-मिथुन (a pair of cows/cattle-pair)

• हयम्: a horse
• हयम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: हय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

Speaker

Skanda (deduced; exact speaker not in snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā tīrtha with Śiva-sannidhi (unspecified shrine)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: In a temple courtyard by the river, a devotee offers gold and symbolic gifts (cow, bull, land deed, pair of cattle, horse) to qualified recipients while a Śiva-liṅga stands adorned; priests oversee the rite.

Characters & Entities

• Śiva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Merit at a sacred tīrtha is strengthened when bathing and charity are performed with proper ritual discipline before Śiva.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Revā-tīrtha setting within Revākhaṇḍa (connected to the sanctity of the Revā/Narmadā region).

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (bathing) and rule-based rites followed by dāna of gold, bull, cow, land, a cattle-pair, and a horse in Śiva’s presence.