Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 74

Devanagari script

धौतपापो विशुद्धात्मा फलते फलमुत्तमम् । गोसहस्रप्रदानेन दत्तं भवति भारत

Transliteration

dhautapāpo viśuddhātmā phalate phalamuttamam | gosahasrapradānena dattaṃ bhavati bhārata

Translation

گناہ دھل جائیں اور باطن پاک ہو جائے تو انسان اعلیٰ ترین پھل پاتا ہے؛ اے بھارت! یہ ایسا ہو جاتا ہے گویا ہزار گایوں کا دان کیا ہو۔

Word by Word

• धौतपापः: one whose sins are washed away
• धौतपापः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: धौत (कृदन्त, धाव्/धौ धातु) + पाप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः—यस्य पापं धौतं सः

• विशुद्धात्मा: one of purified soul
• विशुद्धात्मा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: विशुद्ध (कृदन्त/प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः—यस्य आत्मा विशुद्धः सः

• फलते: bears fruit / attains result
• फलते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: फल् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• फलम्: fruit/result
• फलम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• उत्तमम्: excellent/supreme
• उत्तमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (फलम् इत्यस्य)

• गोसहस्रप्रदानेन: by the donation of a thousand cows
• गोसहस्रप्रदानेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: गो + सहस्र + प्रदान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; समासः—गो-सहस्र-प्रदान (gift of a thousand cows)

• दत्तम्: given (donation made)
• दत्तम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: दा (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भावे/कर्मणि प्रयोग

• भवति: becomes/is
• भवति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• भारत: O Bhārata
• भारत: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भारत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Skanda (deduced from Skanda Purāṇa narrative style; exact speaker not in snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā tīrtha (Revākhaṇḍa)

Type: tirtha

Skanda Dialogue

Listener: Bhārata

Visual Art Cues

Scene: A devotee emerges from the river, radiant and composed, while in a symbolic overlay a thousand cows (go-sahasra) appear as a merit-metaphor; sages or priests acknowledge the transformation.

Characters & Entities

• Bhārata

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purification through sacred practice yields supreme merit, comparable to the greatest traditional charities.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Revā-tīrtha context of the Revākhaṇḍa within the Āvantya Khaṇḍa (Narmadā sacred geography).

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse highlights the fruit of purification and equates it to go-sahasra-dāna (donation of a thousand cows).