Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 21

Devanagari script

सुवर्णकोटिदानेन तुष्टान्कृत्वा क्षमापिताः । वृत्ते विवाह आहूय शाण्डिलीं तामथाब्रवीत्

Transliteration

suvarṇakoṭidānena tuṣṭānkṛtvā kṣamāpitāḥ | vṛtte vivāha āhūya śāṇḍilīṃ tāmathābravīt

Translation

سونے کے کروڑوں (کروڑ) دان دے کر اس نے اُنہیں خوش کیا اور معافی حاصل کی۔ جب بیاہ کی رسم پوری ہوئی تو اس نے شاندِلی کو بلا کر پھر اس سے کہا۔

Word by Word

• सुवर्णकोटिदानेन: by the gift of a crore of gold
• सुवर्णकोटिदानेन: Karana (Instrument)
• Type: Noun
• Root: सुवर्ण (प्रातिपदिक) + कोटि (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; षष्ठी/कर्मधारय-प्राय तत्पुरुष (सुवर्णस्य कोटिः = ‘crore of gold’ + दानम्)

• तुष्टान्: (them) satisfied
• तुष्टान्: Karma (Object complement)
• Type: Adjective
• Root: तुष्ट (प्रातिपदिक; √तुष् से क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन; विशेष्यः (implicit: ब्राह्मणान्/जनान्)

• कृत्वा: having made (them)
• कृत्वा: Kriya (पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया

• क्षमापिताः: were caused to forgive / were appeased
• क्षमापिताः: Kriya (Predicate, passive)
• Type: Verb
• Root: क्षम् (धातु) (णिच्: क्षमापयति)
• Form: कृदन्त-क्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; णिच्-प्रयोग (causative), कर्मणि प्रयोग

• वृत्ते: when it was done / after it occurred
• वृत्ते: Adhikarana (Locative absolute)
• Type: Noun
• Root: वृत्त (प्रातिपदिक; √वृत् से क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; लोकेटिव-अब्सोल्यूट/सप्तमी-सम्बन्ध (when it had happened/after it occurred)

• विवाहे: in/at the wedding
• विवाहे: Adhikarana (Locative)
• Type: Noun
• Root: विवाह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; वृत्ते इत्यनेन सह सप्तमी-सम्बन्ध

• आहूय: having summoned
• आहूय: Kriya (पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-ह्वे (धातु)
• Form: क्त्वान्त-तुल्य (absolutive/gerund in -ya), पूर्वकालिक क्रिया

• शाण्डिलीम्: Śāṇḍilī
• शाण्डिलीम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: शाण्डिली (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

• ताम्: her
• ताम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; शाण्डिलीम् इत्यस्य पुनरुक्त-निर्देश

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse marker)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अनन्तरबोधक अव्यय (then)

• अब्रवीत्: said
• अब्रवीत्: Kriya (Main verb)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लङ्-लकार (imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्

Speaker

Narrator (contextual voice within Revā Khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A king offers an immense heap of gold (symbolic ‘koṭi’), sages appear appeased and grant forgiveness; the wedding pavilion stands behind, and the king then summons Śāṇḍilī for a consequential statement.

Characters & Entities

• Śāṇḍilī
• the king (implied)
• brāhmaṇas/sages (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Charity coupled with humility is shown as a means to restore harmony and obtain forgiveness, aligning personal action with dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not directly; the verse continues within the Revā Khaṇḍa (Narmadā-region) narrative frame.

What ritualistic prescription is mentioned?

Suvarṇa-dāna (a large-scale gold donation) as a means of appeasement and seeking kṣamā (forgiveness).