Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 34

Devanagari script

श्रुत्वा तु तस्य तद्वाक्यं माण्डव्यस्य महर्षयः । प्रहर्षमतुलं लब्ध्वा साधु साध्वित्यपूजयन्

Transliteration

śrutvā tu tasya tadvākyaṃ māṇḍavyasya maharṣayaḥ | praharṣamatulaṃ labdhvā sādhu sādhvityapūjayan

Translation

مَانڈویہ کے وہ کلمات سن کر مہارشی بےپایاں مسرت سے بھر گئے اور ‘سادھو! سادھو!’ کہہ کر اس کی تعظیم و تکریم کرنے لگے۔

Word by Word

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Kriya (पूर्वक्रिया/पूर्वकर्म)
• Type: Indeclinable
• Root: श्रु (धातु) → श्रुत्वा (क्त्वान्त अव्यय)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund)

• तु: but, indeed
• तु: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; विरोध/अन्वयार्थक (particle ‘but/indeed’)

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (genitive singular)

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (neuter accusative singular; demonstrative adjective)

• वाक्यम्: statement, speech
• वाक्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (neuter accusative singular)

• माण्डव्यस्य: of Māṇḍavya
• माण्डव्यस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: माण्डव्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (genitive singular; proper noun)

• महर्षयः: great sages
• महर्षयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महर्षि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (masculine nominative plural)

• प्रहर्षम्: joy, delight
• प्रहर्षम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रहर्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (masculine accusative singular)

• अतुलम्: incomparable
• अतुलम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अतुल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (masculine accusative singular; adjective)

• लब्ध्वा: having obtained
• लब्ध्वा: Kriya (पूर्वक्रिया/पूर्वकर्म)
• Type: Indeclinable
• Root: लभ् (धातु) → लब्ध्वा (क्त्वान्त अव्यय)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund)

• साधु: well done!
• साधु: Sambandha (Utterance/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: साधु (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; प्रशंसावाचक (indeclinable; exclamation of approval)

• साधु: excellent!
• साधु: Sambandha (Utterance/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: साधु (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; प्रशंसावाचक (indeclinable; repeated for emphasis)

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; वाक्यसमाप्ति/उद्धरणसूचक (quotative particle ‘thus’)

• अपূजयन्: they praised/honoured
• अपূजयन्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अपूज्/पूज् (धातु)
• Form: लङ्-लकार (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम् (imperfect, 3rd person plural, parasmaipada)

Speaker

Narrator (Purāṇic narrator within Revā Khaṇḍa)

Visual Art Cues

Scene: A circle of great sages, faces bright with joy, raise hands in respectful praise toward Māṇḍavya; some offer añjali, others utter ‘sādhu sādhu’, creating a celebratory yet austere hermitage tableau.

Characters & Entities

• Māṇḍavya
• Maharṣayaḥ (great sages)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The tradition venerates forgiveness and karmic understanding as marks of true saintliness.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is explicitly mentioned; the verse records the sages’ approval within the Revā Khaṇḍa narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.