Home›Skanda Purana›Avanti Khanda›Reva Khanda›Adhyaya 171›Shloka 22
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 22

Devanagari script

विद्याविनीता न परोपतापिनः स्वदारतुष्टाः परदारवर्जिताः । तेषां न लोके भयमस्ति किंचित्स्वभावशुद्धा गतकल्मषा हि ते

Transliteration

vidyāvinītā na paropatāpinaḥ svadāratuṣṭāḥ paradāravarjitāḥ | teṣāṃ na loke bhayamasti kiṃcitsvabhāvaśuddhā gatakalmaṣā hi te

Translation

جو علم سے شائستہ ہیں، دوسروں کو تکلیف نہیں دیتے، اپنی شریکِ حیات پر قناعت کرتے ہیں اور پرائی عورت سے پرہیز کرتے ہیں—ایسے لوگوں کو دنیا میں کہیں بھی کوئی خوف نہیں ہوتا؛ کیونکہ ان کی فطرت پاک ہے اور ان کے گناہ دھل چکے ہیں۔

Word by Word
विद्याविनीताःeducated and well-disciplined
विद्याविनीताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविद्या (प्रातिपदिक) + विनीत (कृदन्त; नी-धातु से क्त, वि-उपसर्ग)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण — ‘disciplined by learning’
नnot
न:
Sambandha/Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
परोपतापिनःnot tormenting others
परोपतापिनः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक) + उपतापिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण — ‘causing trouble to others’
स्वदारतुष्टाःcontent with their own wife
स्वदारतुष्टाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक) + दार (प्रातिपदिक) + तुष्ट (कृदन्त; तुष्-धातु से क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण — ‘content with one’s own wife’
परदारवर्जिताःavoiding others’ wives
परदारवर्जिताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक) + दार (प्रातिपदिक) + वर्जित (कृदन्त; वर्ज्-धातु से क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण — ‘avoiding others’ wives’
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन; सर्वनाम
नnot
न:
Sambandha/Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
भयम्fear
भयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अस्तिis
अस्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
किंचित्anything
किंचित्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिंचित् (सर्वनाम/अव्यय-प्रयोग)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अनिश्चित-प्रमाणवाचक (anything)
स्वभावशुद्धाःpure by nature
स्वभावशुद्धाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वभाव (प्रातिपदिक) + शुद्ध (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (ते) — ‘pure by nature’
गतकल्मषाःfreed from sin/impurity
गतकल्मषाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगत (कृदन्त; गम्-धातु से क्त) + कल्मष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण — ‘whose impurity has gone’
हिindeed
हि:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थ/निश्चयार्थक-निपात (indeed/for)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
Speaker

Māṇḍavya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: null

Type: null

Skanda Dialogue

Listener: dvija audience (implicit)

Visual Art Cues

Scene: A calm moral tableau: a learned, humble householder couple stands with composed dignity; the person refuses harmful acts and turns away from temptation; a protective aura of ‘abhaya’ surrounds them, symbolized by a raised blessing hand and clear light.

Characters & Entities
M
Māṇḍavya

FAQs

Purity of conduct—non-injury, fidelity, and disciplined learning—creates inner and outer fearlessness.

No particular tīrtha is named; this is a dharma-ethics verse within the Revā Khaṇḍa framework.

No specific ritual; it prescribes ethical restraints: non-harming and avoidance of paradāra (another’s spouse).

←Previous Verse
Next Verse→