Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 36

Devanagari script

एते पर्वतरा जानो देवगन्धर्वसेविताः । युगान्ताग्निविनिर्दग्धाः सर्वे शीर्णमहाशिलाः

Transliteration

ete parvatarā jāno devagandharvasevitāḥ | yugāntāgnivinirdagdhāḥ sarve śīrṇamahāśilāḥ

Translation

یہ پہاڑوں کے راجے، جن کی خدمت دیوتا اور گندھرو کرتے تھے، یُگ کے اختتام کی آگ سے جھلس گئے؛ سب کی عظیم چٹانیں ریزہ ریزہ ہو گئیں۔

Word by Word

• एते: these
• एते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (demonstrative pronoun)

• पर्वतराः: mountains (great ones)
• पर्वतराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पर्वत + र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; 'पर्वतर' = पर्वत-सम्बद्ध/पर्वत-श्रेष्ठ (contextual)

• जानो: I know
• जानो: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: ज्ञा (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद; रूपम्: जानामि (पाठभेद/सन्धि-लोपेन 'जानो')

• देवगन्धर्वसेविताः: served by gods and gandharvas
• देवगन्धर्वसेविताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: देव + गन्धर्व + सेवित (सेव् धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/कर्मणि प्रयोग (served/attended); समासः: देवगन्धर्वैः सेविताः

• युगान्ताग्निविनिर्दग्धाः: burnt by the fire at the end of the age
• युगान्ताग्निविनिर्दग्धाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: युगान्त + अग्नि + विनिर्दग्ध (दह् धातु, क्त; कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्यय; समासः: युगान्ते अग्निना विनिर्दग्धाः

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• शीर्णमहाशिलाः: with crumbled great rocks
• शीर्णमहाशिलाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शीर्ण (शॄ धातु, क्त; कृदन्त) + महाशिला (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारयः: शीर्णाः महाशिलाः (whose great rocks are crumbled)

Speaker

Narrator in the Revā Khaṇḍa (contextual purāṇic voice; likely Sūta/Lomaharṣaṇa relating the māhātmya)

Skanda Dialogue

Listener: nṛpasattama (kingly interlocutor)

Visual Art Cues

Scene: Towering mountains crack and crumble under sheets of cosmic flame; devas and gandharvas appear as small, helpless witnesses in the smoky sky; boulders split like shattered crowns.

Characters & Entities

• Devas
• Gandharvas
• Yugānta-agni (end-of-age fire)
• Mountains

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even the most exalted and divine-attended features of the world are impermanent; this amplifies the exceptional, divinely guarded status of the tīrtha celebrated in the chapter.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The implied focus remains the Revā/Narmadā tīrtha, whose greatness is highlighted by contrast with perishing mountains.

What ritualistic prescription is mentioned?

No ritual is prescribed in this verse; it continues the pralaya-description for māhātmya emphasis.