Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 23

इयाज यज्ञपुरुषं संजाता कन्यका ततः । तेजस्विनी रूपवती सर्वलोकमनोहरा

iyāja yajñapuruṣaṃ saṃjātā kanyakā tataḥ | tejasvinī rūpavatī sarvalokamanoharā

اس نے یَجْنَ پُرُش کی عقیدت سے پوجا کی؛ پھر ایک بیٹی پیدا ہوئی۔ وہ نورانی، حسین اور تمام جہانوں کے دلوں کو موہ لینے والی تھی۔

इयाज(she) worshipped / performed sacrifice
इयाज:
Kriyā (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootयज् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular)
यज्ञपुरुषम्the Yajña-Puruṣa (personification of sacrifice)
यज्ञपुरुषम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक) + पुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया (accusative, 2nd), एकवचन (singular)
संजाताborn / arisen
संजाता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootसम् + जन् (धातु) → संजात (कृदन्त, क्त)
Formभूतकर्मणि/भूतभावे क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), स्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा (nominative, 1st), एकवचन (singular)
कन्यकाa maiden
कन्यका:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकन्यका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा (nominative, 1st), एकवचन (singular)
ततःthen / thereafter
ततः:
Adhikaraṇa (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (indeclinable), क्रियाविशेषण (adverb)
तेजस्विनीradiant
तेजस्विनी:
Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतेजस्विन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा (nominative, 1st), एकवचन (singular)
रूपवतीbeautiful
रूपवती:
Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरूपवत् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा (nominative, 1st), एकवचन (singular)
सर्वलोकमनोहराcharming to all the worlds
सर्वलोकमनोहरा:
Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक) + मनोहर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा (nominative, 1st), एकवचन (singular)

Narrator (Purāṇic narrator in Revā Khaṇḍa context)

Tirtha: Revā (Narmadā) tīrtha-region (contextual)

Type: river

Scene: A sacrificial pavilion by a sacred riverbank; the father performs worship to Yajña-Puruṣa; a radiant infant girl appears, haloed, as sages and attendants witness the boon.

Y
Yajñapuruṣa
K
Kanyā (daughter)
R
Rājā

FAQs

Dharmically performed worship bears fruit; blessings arise as a result of aligning one’s desire with sacred rite and divine will.

The Revā Khaṇḍa setting implicitly honors the Revā/Narmadā sacred region, while this verse focuses on the fruit of yajña.

Worship/propitiation of Yajña-Puruṣa through yajña, presented as efficacious for attaining progeny.