Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 93

Devanagari script

जायतेऽशुचिगन्धोऽत्र परभाग्योपजीवकः । स्वकर्मविच्युताः पापा वर्णाश्रमविवर्जिताः

Transliteration

jāyate'śucigandho'tra parabhāgyopajīvakaḥ | svakarmavicyutāḥ pāpā varṇāśramavivarjitāḥ

Translation

یہاں وہ ناپاک بدبو کے ساتھ پیدا ہوتے ہیں اور دوسروں کی قسمت کے سہارے جیتے ہیں۔ وہ گناہگار ہیں جو اپنے جائز فرائض سے ہٹ گئے اور ورن و آشرم کی پابندیوں کو ترک کر بیٹھے۔

Word by Word

• जायते: is born; arises
• जायते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• अशुचि-गन्धः: foul smell
• अशुचि-गन्धः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अशुचि (प्रातिपदिक) + गन्ध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (अशुचिः गन्धः)

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• पर-भाग्य-उपजीवकः: one who lives off others' fortune
• पर-भाग्य-उपजीवकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पर (प्रातिपदिक) + भाग्य (प्रातिपदिक) + उपजीवक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (परस्य भाग्यस्य उपजीवकः)

• स्व-कर्म-विच्युताः: fallen from their own duty/work
• स्व-कर्म-विच्युताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + कर्मन् (प्रातिपदिक) + विच्युत (कृदन्त; √च्यु धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; भूतकर्मणि-क्त; षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वकर्मणः विच्युताः)

• पापाः: sinners
• पापाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• वर्ण-आश्रम-विवर्जिताः: devoid of varṇa and āśrama (social-religious order)
• वर्ण-आश्रम-विवर्जिताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वर्ण (प्रातिपदिक) + आश्रम (प्रातिपदिक) + विवर्जित (कृदन्त; √वृज्/वर्ज् धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; भूतकर्मणि-क्त; द्वन्द्व-समासः (वर्णः च आश्रमः च) ततः षष्ठी-तत्पुरुषार्थः (वर्णाश्रमयोः विवर्जिताः)

Speaker

Skanda (deduced from Skanda Purana narrative style within Āvantya Khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A moralized rebirth scene: a person born with foul odor and signs of impurity, shown living off another’s wealth, contrasted with an orderly āśrama setting where duties are performed—fire ritual, study, service—near a sacred riverbank.

Characters & Entities

• Varṇa-āśrama-dharma

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

One should live by svadharma and disciplined life; abandoning rightful duty and integrity leads to degradation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is mentioned; the verse is a general dharma admonition within the Revā Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual; it prescribes adherence to svadharma and varṇāśrama disciplines as a lived practice.