Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 89

Devanagari script

दुश्चर्माणो दुर्भगाश्च जायन्ते मानवा हि ते । मानकूटं तुलाकूटं कूटकं तु वदन्ति ये

Transliteration

duścarmāṇo durbhagāśca jāyante mānavā hi te | mānakūṭaṃ tulākūṭaṃ kūṭakaṃ tu vadanti ye

Translation

درحقیقت، وہ لوگ جلد کی بیماریوں اور بدقسمتی کے ساتھ پیدا ہوتے ہیں—جو جھوٹے پیمانوں، جھوٹے وزن اور دھوکہ دہی کی بات کرتے ہیں۔

Word by Word

• दुश्चर्माणः: having bad skin
• दुश्चर्माणः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: दुस् (उपसर्ग/अव्यय) + चर्मन् (प्रातिपदिक); दुश्-चर्मन्
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारय (दुष्टं चर्म यस्य/येषां—'bad-skinned')

• दुर्भगाः: unfortunate
• दुर्भगाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: दुर् (उपसर्ग/अव्यय) + भग (प्रातिपदिक); दुर्भग
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha/Particle (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• जायन्ते: are born
• जायन्ते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथम-पुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद

• मानवाः: humans/men
• मानवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• हि: indeed
• हि: Sambandha/Particle (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• मानकूटम्: fraud in measurement
• मानकूटम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मान + कूट (प्रातिपदिक); मान-कूट
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (determinative: 'measure' + 'fraud/cheating')

• तुलाकूटम्: fraud with scales
• तुलाकूटम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तुला + कूट (प्रातिपदिक); तुला-कूट
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (determinative: 'scale' + 'fraud')

• कूटकम्: deceit/cheating
• कूटकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कूटक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha/Particle (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (contrastive particle)

• वदन्ति: say/call
• वदन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वद् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• ये: those who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम

Speaker

Skanda (deduced from Skanda Purana narrative style within Āvantya Khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā) tīrtha-mahātmya context

Type: river

Visual Art Cues

Scene: A marketplace scene: a trader secretly uses false weights and counterfeit goods; the karmic mirror shows future birth with diseased skin and a cloud of ill-luck hovering.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Truthfulness and fairness in trade are dharma; fraud harms society and rebounds as suffering and misfortune.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is named; it is an ethical instruction embedded within the Revā Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse condemns dishonest commerce and counterfeiting.