Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 114

Devanagari script

कामक्रोधौ परित्यज्य जगामामरपर्वतम् । तत्र बद्ध्वोडुपं गाढं कृष्णरज्ज्वावलम्बितम्

Transliteration

kāmakrodhau parityajya jagāmāmaraparvatam | tatra baddhvoḍupaṃ gāḍhaṃ kṛṣṇarajjvāvalambitam

Translation

وہ کام اور غضب کو ترک کر کے امَرپَروَت کی طرف گیا۔ وہاں اس نے ایک چھوٹی کشتی کو سیاہ رسی کے سہارے لٹکا کر مضبوطی سے باندھ دیا۔

Word by Word

• कामक्रोधौ: desire and anger
• कामक्रोधौ: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: काम + क्रोध (प्रातिपदिक)
• Form: द्वन्द्व-समास (copulative), पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), द्विवचन

• परित्यज्य: having abandoned
• परित्यज्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: परि-√त्यज् (धातु) → परित्यज्य (ल्यप्)
• Form: ल्यबन्त-अव्ययकृदन्त (Gerund), पूर्वकालिक-क्रिया

• जगाम: he went
• जगाम: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्

• अमरपर्वतम्: the mountain of the immortals
• अमरपर्वतम्: Karma (Goal/कर्म-गति)
• Type: Noun
• Root: अमर + पर्वत (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (amarāṇām parvataḥ), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• बद्ध्वा: having tied
• बद्ध्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: बन्ध् (धातु) → बद्ध्वा (क्त्वा)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (Gerund), पूर्वकालिक-क्रिया

• उडुपम्: a boat
• उडुपम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: उडुप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• गाढम्: firmly, tight
• गाढम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गाढ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifying उडुपम्)

• कृष्णरज्ज्वावलम्बितम्: suspended by a black rope
• कृष्णरज्ज्वावलम्बितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कृष्ण-रज्जु + अवलम्बित (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (कृष्णया रज्ज्वा अवलम्बितम्), भूतकृदन्त (PPP of अव-√लम्ब्), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifying उडुपम्)

Speaker

Mārkaṇḍeya (narrating to the king; inferred from nearby context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Amaraparvata

Type: peak

Skanda Dialogue

Listener: Bhārata

Visual Art Cues

Scene: Cāṇakya, now austere, approaches a sacred hill; near a cliff or sturdy tree he ties a small boat tightly, suspended by a thick black rope, preparing for a symbolic crossing or penance.

Characters & Entities

• Amaraparvata

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Progress toward a sacred goal begins with inner purification—abandoning lust and anger.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The narrative moves through Amaraparvata as part of the lead-up to the Śuklatīrtha māhātmya in the Revā Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite; it depicts disciplined preparation and resolve on a sacred journey.