Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 36

Devanagari script

ततस्तुष्टो महादेवो दृढभक्त्या वरप्रदः । वरेण छन्दयामास कामं कामविनाशनः

Transliteration

tatastuṣṭo mahādevo dṛḍhabhaktyā varapradaḥ | vareṇa chandayāmāsa kāmaṃ kāmavināśanaḥ

Translation

پھر مہادیو پختہ بھکتی سے خوش ہو کر، جو ور دینے والے ہیں، فضل فرمانے کو آمادہ ہوئے۔ کام کا ناس کرنے والے نے کام کو چاہے ہوئے ور کے انتخاب کی اجازت دی اور کرپا عطا کی۔

Word by Word

• ततः: then/thereupon
• ततः: Sambandha (Discourse link/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारः—काल/अनुक्रमवाचक (then/thereupon)

• तुष्टः: pleased
• तुष्टः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: तुष् (धातु)
• Form: कृदन्त (क्त-प्रत्यय), पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अर्थः—pleased/satisfied

• महादेवः: Mahādeva (Śiva)
• महादेवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—महान् देवः (कर्मधारय)

• दृढभक्त्या: by firm devotion
• दृढभक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: दृढ (प्रातिपदिक) + भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—दृढा भक्ति (कर्मधारय)

• वरप्रदः: giver of boons
• वरप्रदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वर (प्रातिपदिक) + प्रद (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—वरं प्रददाति इति (उपपद-तत्पुरुष/कर्मधारय-प्राय)

• वरेण: with a boon
• वरेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• छन्दयामास: gratified/pleased
• छन्दयामास: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: छन्दय् (धातु, causative of छन्द्)
• Form: लिट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; णिच् (causative) प्रयोगः—"to gratify/please"

• कामम्: Kāma (the god of desire)
• कामम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• कामविनाशनः: destroyer of Kāma
• कामविनाशनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक) + विनाशन (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—कामस्य विनाशनः (षष्ठी-तत्पुरुष)

Speaker

Narrator

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kuṇḍaleśvara-tīrtha (Revā-kṣetra)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis/assembly

Visual Art Cues

Scene: Mahādeva, serene and radiant, acknowledges unwavering devotion; the scene holds a gentle tension—He who burns desire now offers a boon to Kāma.

Characters & Entities

• Mahādeva (Śiva)
• Kāmadeva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Firm bhakti ripens tapas into divine grace; boons arise from Śiva’s satisfaction, not mere effort.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Implicitly the Revā tīrtha-region where the tapas occurred, as the stage for Śiva’s boon-bestowal.

What ritualistic prescription is mentioned?

Dṛḍha-bhakti (steadfast devotion) alongside tapas is presented as the means to obtain divine favor.