Home›Skanda Purana›Avanti Khanda›Reva Khanda›Adhyaya 144›Shloka 2
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2

Devanagari script

न क्षीयते तु राजेन्द्र चक्रतीर्थे तु यत्कृतम् । यद्भूतं यद्भविष्यच्च तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम्

Transliteration

na kṣīyate tu rājendra cakratīrthe tu yatkṛtam | yadbhūtaṃ yadbhaviṣyacca tīrthamāhātmyamuttamam

Translation

لیکن اے راجندر، چکر تیرتھ میں جو کچھ کیا جائے وہ کبھی کم نہیں ہوتا۔ یہ تیرتھ کی اعلیٰ ترین مہیمہ ہے—جو ہو چکا ہو یا جو ہونے والا ہو۔

Word by Word
नnot
न:
Kriya-visheshaṇa (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negative particle)
क्षीयतेis diminished/perishes
क्षीयते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षि (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive sense)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधार्थक-निपात (particle: but/indeed)
राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराज-इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)
चक्रतीर्थेat/in Cakra-tīrtha
चक्रतीर्थे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचक्र-तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
तुindeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधानार्थक-निपात (particle)
यत्whatever (that which)
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); सम्बन्धबोधक-सम्बन्धी (relative pronoun)
कृतम्done/performed
कृतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; ‘यत्’ इत्यस्य विशेषणम्
यत्whatever (that which)
यत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative)
भूतम्past/that which has been
भूतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभू (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘यत्’ इत्यस्य विशेषणम्
यत्whatever (that which)
यत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative)
भविष्यत्future/that which will be
भविष्यत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभू (धातु) + शतृ (प्रत्यय)
Formशतृ-प्रत्ययान्त (present/future active participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘यत्’ इत्यस्य विशेषणम्
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
तीर्थमाहात्म्यम्the greatness (māhātmya) of the tīrtha
तीर्थमाहात्म्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ-माहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)
उत्तमम्supreme/excellent
उत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; ‘तीर्थमाहात्म्यम्’ इत्यस्य विशेषणम्
Speaker

Mārkaṇḍeya (continuing)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Cakra Tīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: A king (addressed as Rājendra)

Visual Art Cues

Scene: On a luminous riverbank, a sacred spot marked by a ‘cakra’ emblem (disc) signifies Cakra Tīrtha; pilgrims perform rites while a symbolic wheel motif suggests unbroken continuity of merit across time (past/future).

Characters & Entities
C
Cakra Tīrtha
R
rājendra (king)

FAQs

Cakra Tīrtha is portrayed as a uniquely ‘akṣaya’ field where spiritual merit does not waste away.

Cakra Tīrtha (within Revā Khaṇḍa).

Perform religious acts at Cakra Tīrtha, where their fruit is said to be non-diminishing.

←Previous Verse
Next Verse→