Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 83

Devanagari script

ते पूज्यास्ते नमस्कार्यास्तेषां जन्म सुजीवितम् । ये नमन्ति जगन्नाथं देवं नारायणं हरिम्

Transliteration

te pūjyāste namaskāryāsteṣāṃ janma sujīvitam | ye namanti jagannāthaṃ devaṃ nārāyaṇaṃ harim

Translation

وہ عبادت کے لائق ہیں، وہ ادب سے سلام کے مستحق ہیں؛ اُن کی پیدائش مبارک اور زندگی بابرکت ہے—جو جگن ناتھ، دیو نارائن، ہری کے آگے سر جھکاتے ہیں۔

Word by Word

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — masculine, nominative plural

• पूज्याः: worthy of worship
• पूज्याः: Pradhana-predicative (Predicate adjective/विशेषण-प्रत्यय)
• Type: Adjective
• Root: पूज् (धातु)
• Form: तव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (कर्तव्य/योग्य), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — gerundive ‘worthy to be worshipped’, masculine nominative plural

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — masculine, nominative plural

• नमस्कार्याः: worthy of salutation
• नमस्कार्याः: Pradhana-predicative (Predicate adjective/विशेषण-प्रत्यय)
• Type: Adjective
• Root: नमस् (प्रातिपदिक) + √कृ (धातु)
• Form: ण्यत्/तव्यत्-अर्थक कृदन्त (योग्य), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — ‘worthy to be saluted’, masculine nominative plural

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन — masculine, genitive plural

• जन्म: birth
• जन्म: Karta (Subject complement/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जन्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — neuter nominative/accusative singular

• सुजीवितम्: well-lived (life)
• सुजीवितम्: Pradhana-predicative (Predicate nominal/प्रत्यय)
• Type: Noun
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + जीवित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — neuter nominative/accusative singular; ‘well-lived life’

• ये: who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — masculine, nominative plural (relative pronoun)

• नमन्ति: bow to
• नमन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नम् (धातु)
• Form: लट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन — present indicative, 3rd plural

• जगन्नाथम्: Lord of the world
• जगन्नाथम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक) + नाथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — masculine, accusative singular; षष्ठी-तत्पुरुष ‘जगतः नाथः’

• देवम्: the god
• देवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — masculine, accusative singular

• नारायणम्: Nārāyaṇa
• नारायणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नारायण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — masculine, accusative singular (proper name)

• हरिम्: Hari (Viṣṇu)
• हरिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — masculine, accusative singular

Speaker

Śaṅkara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-tīrtha (Hari-darśana kṣetra)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Nṛpa / king

Visual Art Cues

Scene: A line of pilgrims prostrate before a radiant Nārāyaṇa icon titled ‘Jagannātha’; elders and ascetics salute the devotees, indicating their venerability.

Characters & Entities

• Jagannātha
• Nārāyaṇa
• Hari
• Śaṅkara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A life becomes truly blessed when it is grounded in humble devotion—bowing to the Supreme Lord (Nārāyaṇa/Hari).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse occurs within the Revā Khaṇḍa context, praising the sacred tīrthas associated with the Revā (Narmadā) region.

What ritualistic prescription is mentioned?

The act prescribed is namaskāra—reverent bowing/salutation to the Lord (Nārāyaṇa/Hari).